Cando ELA entra na casa faino case sempre sen chamar. Cóase por debaixo da porta, das dos ricos e das dos pobres, sen facer distincións. Permanece, ao comezo, acochada e dedícase a poñer patas arriba a vida dentro dese fogar. No outono do ano pasado meteuse nunha vivenda de Espiñeira e en cousa dun abrir e pechar de ollos acabou incapacitando a unha muller, xa avoa, á que antes lle gustaba quedar coas súas amigas e acompañar aos netos á piscina e a cantas actividades participaran.
Din que todo empezou no dedo polgar do pé esquerdo, que se reviraba de tal modo que cada vez lle resultaba máis complicado poñer os zapatos. Ao pouco tempo xa tiña o pé equino, cara atrás. A medida que ELA se facía dona do seu corpo, atrofiándolle os músculos, ía perdendo capacidades. Prostrouna nunha cadeira de rodas e fixo do seu día a día un desfile constante a hospitais, en busca de ensaios e tratamentos para desfacerse dese mal meigallo que aínda non se sabe de onde vén ou por que elixe demolerlle a existencia a un de cada 20.000 habitantes.
Agora que podía desfrutar co marido, xa xubilado e cunha boa pensión, a máis alta que hai («salvo que sexas político», di el con sorna), apenas pode respirar por si mesma. El mira pola súa muller as 24 horas do día e, cando pecha a porta da habitación, non pode evitar romper a chorar. Teñen a sorte de que se poden permitir a unha asistenta social que pagan pola súa propia conta, porque por nivel de renda negóuselles o servizo de axuda ao fogar. A estas alturas, élles imprescindible e nela deixan medio soldo. Son catro horas ao día, a 13 euros cada unha, multiplicados por 25 ao mes. Vóanlle 1.300 euros dos 2.000 que lle quedan en limpo despois de que Facenda pase o peto recadador. Acostumados a vivir con certas comodidades, agora dispoñen de menos cartos que un mileurista, e tiran para adiante como ben poden, despois de facer unha reforma na casa para adaptala a unha enfermidade dexenerativa galopante, cun ascensor, baño adaptado e demais cacharrada, algunha obtida a base de subvencións.
O home xa chamou a todas portas cantas coñecía para recibir algunha axuda e leva dende abril esperando contestación, a que alguén lle dea a cara, lle tenda unha man, quizais un pequeno consolo, unha esperanza nunha situación que o ten desbordado. En España calcúlase que hai uns 4.000 pacientes con esclerose lateral amiotrófica (ELA), unha enfermidade rara sen tratamento curativo ata o de agora, da que cada día se diagnostican entre dous ou tres novos casos. Cada un deles ten unha historia detrás e unha familia que a padece xunto ao enfermo. Hoxe, no Día Mundial da ELA, quito o sombreiro por eses loitadores de a pé.