Manuel López Castiñeiras, maestro cantero: «É este un oficio que se está apagando»
Sociedad
La pasión por trabajar la piedra de López nació en Pamplona a los 14 años. A su vuelta a A Estrada montó un taller no solo para ganarse la vida, sino para mantener viva esta disciplina formando nuevos canteros
29 Sep 2021. Actualizado a las 05:00 h.
«Eu aquí andaba coas vacas e quería un futuro máis interesante», confiesa Manuel López Castiñeiras, maestro cantero de Pardemarín (A Estrada), que en 1969, con apenas 14 años, decidió emprender una aventura en Navarra para aprender un oficio y escapar de la monotonía de su aldea. Desde el momento en que descubrió la cantería gracias a la ayuda de un empresario gallego, quiso perfeccionar su técnica hasta convertirse en uno de los más destacados profesionales en tierras navarras. «Fixemos moitos traballos interesantes en Pamplona e toda Navarra. Restauramos moitas igrexas nos diferentes vales, adoquinamos a rúa de Santo Domingo, restauramos a capela onde lle rezan os corredores ao San Fermín, a praza de Recoletas e tamén construímos o vía crucis de San Cristóbal», recuerda.
En 1983 Manuel decidió emprender el retorno a casa y trasladar todo lo que había aprendido con la creación de un taller en su aldea natal. «En Pamplona estaba todo feito e decidín volver. Ademais, en Galicia levabamos 25 anos de atraso. Estaba todo sen facer», asegura. Sus métodos fueron todo un éxito, lo que supuso un aumento de encargos. «Aquí non tiñan nin idea de restaurar casas de pedra e chamábanme de todos os lados. Sementei casas por toda Galicia, non daba feito», confiesa.
Además de construir y esculpir, también sirvió de maestro para las personas de la zona. «O taller segue funcionando grazas aos canteiros que eu aprendín, que son os que quedan, xa non hai máis», asegura Manuel, convencido de que el oficio de la cantería tal y como el lo conocía está desapareciendo. «Hoxe ninguén o aprende, nas canteiras xa non hai quen queira traballar. Agora teño ao meu xenro e outra persoa máis no taller, pero unha vez que esta xente se acabe será difícil colocar outra no sitio. É un oficio que se está apagando», explica.
Con todo, no pierde del todo la esperanza y anima a los más jóvenes a introducirse en este mundillo. «É un traballo que perdura no tempo. Ademais non é tan duro coma antes e pódense gañar moitos cartos». Y aconseja: «Isto hai que aprendelo como é debido porque a base principal é o traballo coa man, se aprendes a traballar así podes facer calquera cousa. Son as primeiras letras dun canteiro».
Molinos entre la maleza
A sus 68 años la jubilación no ha saciado su genio creativo. Con el objetivo de dinamizar su aldea y mostrar al público su atractivo patrimonial, Manuel decidió desempolvar el cincel. De este modo, rescató la ruta de los molinos de Golfariz limpiándolos de maleza, restaurándolos e incluso poniendo a funcionar uno para los visitantes. «Eran sete e estaban na ruína, moitos non sabían que os había», indica. También esculpió una muiñeira como «homenaxe á muller traballadora e ás súas labores nesta zona antigamente», explica.
Asimismo, Manuel también fabricó unas setenta señales de piedra para marcar la subida a la Cruz do Couto. Una zona por donde discurren los caminos Miñoto-Ribeiro y Real a su paso por la parroquia estradense de Pardemarín.
Creaciones
Trabajó construyendo la capilla de San Fermín en Pamplona.
Inicios
Aprendió el oficio en Navarra a través de un empresario gallego.