PATERAS DE AGOSTO

Hoxe quería escribir doutra cousa. Da festa do demo caralleiro, por exemplo, que acaban de recuperar con éxito os meus veciños de Pontevedra. Ou dos irmandiños de Moeche, a encher a noite de lumaradas, como aqueles outros de Roi Xordo, vai para seiscentos anos, aínda que nesta ocasión vestidos de troula. Ou ese novo paso do Limia, que tal parece que pedisen prestados os romanos ó debuxante de Astérix, de tan feitos e pintureiros que saíron... Hoxe o corpo pedía festa, e se cadra ata a merecía, que é propia do tempo, co país a arder de foguetes e todos tan felices sentindo cantar á paxariña na Armenteira. Pero batín coas pateras. Traía de atrás a noticia, prendida nun papel, e non puiden desfacerme dela: novecentas persoas a cruzar de noite o mar furioso do Estreito. Novecentos seres humanos, nas gamelas da fame, a desembarcar nas praias do novo mundo. ¡Novecentos desesperados nunha soa noite! Os que colleron. Que está por saber cantos lograron entrar. E a noite anterior, catrocentos... Velaquí, en toda a súa crueza, o século XXI. Para eles non hai festa. A festa (o milagre) é sobrevivir no abismo. Vinos en Vilanova de Cerveira, na outra beira do Miño. Montan os seus tenderetes e ofrecen a súa modesta mercadoría; alfombras, coiros, saias de cores, labras típicas... Hai marroquinos, sahariáns, xentes do Níxer: a mirada da Africa profunda. Achéganse ó visitante e pregoan o prezo. Un mundo dentro do mundo. As dificultades de comunicación son enormes. Catro palabras en inglés no mellor dos casos. E estes son os privilexiados, os que conseguiron situarse. Os máis seguen camiño da Europa rica, encadeados ás mafias da explotación e o transporte, e elas (as mulleres) aparecen de cando en vez nos chiringos luminosos das estradas, carne de burdel, xunto coas colombianas, ou as dominicanas, aínda que en inferioridade de condicións, pois tamén hai clases dentro da miseria, escravos entre os escravos. Chamáronme a atención porque ese día, entre os coiros e a ropua de procedencia incerta, circulaba un xornal usado. Na primeira plana víase claramente o naufraxio dunha patera: os corpos arrastrados ata a praia, algúns cubertos xa cunha saba, a Garda Civil levantando o parte... Era unha estampa común, como tantas que vemos cada día, mais pareceume que desta vez había algo distinto. Pasábanse o xornal uns ós outros, facendo comentarios en voz baixa, e interrumpíanos cando calquera de nós se achegaba. Unha moza quedou co periódico na man, ollando a fotografía. De vagariño pasou os dedos polo papel. Ás veces son así as despedidas.