A loita dos pais galegofalantes: «Unha nena preguntoume se lle falaba inglés ao meu fillo, e era galego»

Carme D. Prol / Susana Acosta

YES

Oscar Vázquez

Varias familias explican as dificultades de criar na nosa lingua en Galicia: «Cos amigos, é a miña filla a que cambia ao castelán»

04 oct 2021 . Actualizado a las 17:19 h.

En Galicia estas familias intentan que os seus fillos poidan medrar falando e vivindo en galego no seu día a día. É a lingua que máis escoitan na casa e a primeira que aprenden na fala, porén a situación cambia cando chegan a escolas cunha educación maioritaria en castelán ou comezan a relacionarse con outros cativos. Ademais, igual que Siri non entendía a lingua de Moraima —a nena que se fixo popular nas redes por intentar falar con este programa en galego, ao que Siri respondía que non entendía—, estes nenos atópanse con dificultades cando queren acceder a novas tecnoloxías ou contidos audiovisuais que empreguen as mesmas palabras que eles. Algúns acoden ao portugués para gozar do entretemento que buscan e outros ao castelán. Na escola, ou se comunican en galego ou mudan a súa lingua para adaptarse aos compañeiros, xa que os galegofalantes adoitan ser a minoría. Teñen pais preocupados por que aprendan e utilicen a lingua propia para mantela viva e non perder a cultura que vai con ela, pero as dificultades que atopan no obxectivo de que os nenos se desenvolvan con normalidade en galego son varias. Esta situación non cambia segundo o lugar de residencia, xa que estas familias atopan os mesmos problemas nas grandes cidades ou en vilas máis pequenas. Así é ser un pequeno galegofalante hoxe en día.

Elsa Quintas é nai dun neno de 2 anos, viven en Vigo e o idioma no que falaron na casa sempre foi o galego. A intención desta familia é que o neno teña «outra visión do mundo», agarimo pola súa cultura e que non perda a lingua, pero teñen medo de que a presión e a influencia do castelán, que senten máis a medida que o neno medra, poida con iso: «Cando o matriculamos nunha escola pública infantil o neno aínda non sabía falar, pero lle explicamos á mestra que era dunha familia galegofalante e que nos gustaría que iso non o perdese na aula. A mestra dixo que non se sentía cómoda falando en galego e que non ía mudar a súa lingua. Tendo en conta a situación do idioma, eu apelaba a unha cuestión de sensibilidade e coidado dos nenos que o falan, porque son cada vez menos, pero non o atopei».

Cambiar ao castelán 

Esta nai sinala que é unha experiencia que comparte con outras familias de Vigo e que empeora segundo avanzan os anos de escolarización: «Non é negativo que incorporen outra lingua, o que sucede é que volven a casa falando en castelán porque é o idioma que empregan a maioría dos compañeiros e cos anos é máis difícil que se comuniquen en galego ata na casa». Para Elsa, o papel da escola é fundamental xa que ten o poder de mudar prexuízos sobre a lingua: «Hai nenos que teñen o galego máis interiorizado e non ceden ante a influencia dos demais rapaces, pero outros optan por non ser diferentes e mudan a súa lingua. O medo que teño non é que o neno perda a fala, porque sempre vai saber expresarse ben e entendela, é que o meu fillo pense que a súa lingua non é válida para o público e que teña complexo de inferioridade. Sen a vontade do profesorado, é moi complicado loitar contra isto».