Xosé Luís Franco Grande (Tebra, Tomiño, 1936 ? Vigo, 2020)

Xesús Alonso Montero
Xesús Alonso Montero BEATUS QUI LEGIT

VIGO CIUDAD

RAG

02 abr 2020 . Actualizado a las 05:00 h.

Antonte, ás dez da mañá, foi durmir fóra, para sempre, unha das voces máis intensas e máis auténticas da poesía galega posterior a 1967. Foi este o ano de Entre o si e o non, libro que acadou o Premio Rosalía de Castro (Madrid) en competencia con outros grandes libros daquel brillante momento poético, un deles, o finalista, Non, de Antón Tovar. Franco Grande, María Mariño e Antón Tovar son os tres poetas que Xosé Ramón Pena, na súa monumental Historia da Literatura, converte en protagonistas do capítulo Do intimismo e lírica do eu angustiado. Nes altura aínda era máis ou menos hexemónica a poesía social (epígonos de Celso E. Ferreiro), o que proba, ben ás claras, a independencia daquel escritor de trinta anos, característica, por outra parte, non allea á súa fonda autenticidade de poeta.

Non foi, nin daquela nin noutras épocas, un escritor turrieburnista, e demostrouno, de xeito moi elocuente, nas ocasións en que a literatura é unha defensa contra as ofensas da vida e da historia, por exemplo, cando o Caudillo ordenou a execución de cinco mozos novos, un deles, Umberto Baena, vigués. Nese poema de setembro de 1975, é admirable a musa execratoria do noso poeta contra o «moucho sinistro». Nun poemario de hai pouco, de 2017, Libro das abandonadas, que eu presentei, orgulloso e honrado, en Vigo, o poeta dialoga a fondo co mundo dramático da muller de hoxe.

Poeta fundamental, poeta con libros que foron a expresión da súa radical necesidade en cada momento (poucos e sabios libros), é autor de dous importantísimos volumes en prosa: Os anos escuros. A resistencia cultural da xeración da noite (1954-1960), de 1985, e A ilusión da esperanza, de 1991. O primeiro é un magnífico libro onde fai a crónica, desde dentro, dos traballos e dos días dos universitarios composteláns (o autor entre eles) que, nese decisivo sexenio, descubriron o galeguismo á beira de Ramón Piñeiro e Domingo García-Sabell, verdadeiros reinventores da cultura galega.