José Manuel Canabal: «A Festa da Filloa de Lestedo non pode ser un día, hai que celebrala todo o ano»
SANTIAGO
El presidente de la Asociación Cultural Festa da Filloa recuerda los inicios de esta cita culinaria, «cando se facían con faíscas»
03 mar 2025 . Actualizado a las 20:22 h.Lestedo sabe a filloa porque toda su gente trabaja en equipo para que cada domingo de piñata desde hace ya 52 años los ingredientes más populares de la gastronomía de Galicia demuestren todo su potencial. Detrás de la máquina filloeira con capacidad para elaborar miles de unidades en una hora, hay mucho trabajo y esfuerzo durante casi todo el año. Lo sabe muy bien José Manuel Canabal, presidente de la Asociación Cultural Festa da Filloa, que recuerda como esta cita nació con siete personas «facendo as filloas con faíscas», un número que se ha multiplicado hasta superar los dos centenares de participantes, lo que les ha permitido crear un engranaje que funciona a la perfección pero que necesita una puesta a punto cada año.
Todo ello ha permitido que la filloa de Lestedo goce de un prestigio culinario que no deja de crecer porque su versatilidad combina con mil y un sabores, con otras tantas texturas y combinaciones que conquistan a cualquier paladar. Esto queda patente cada año, con la presentación oficial de la fiesta que en los últimos tiempos cuenta con la colaboración del Centro Integrado de Formación Profesional Compostela, en Lamas de Abade, en donde se demuestra con una degustación oficial hasta qué punto la filloa puede ser el mejor acompañamiento.
José Manuel Canabal participa activamente en esta presentación, al igual que en las jornadas que desde hace años se celebran en El Corte Inglés y que permiten a cualquier amante de las filloas de Lestedo probarlas recién hechas antes del día oficial de la celebración. Precisamente en la presentación formal de esta fiesta Canabal destacaba su hermanamiento con la Festa do Cocido de Lalín, lo que permitirá, según anunció, «degustar filloas recheas de porco celta e de cocido», junto a elaboraciones con más ingredientes salados y dulces. La cita con la filloa llega este domingo a su edición número 52 y lo hace con su reconocimiento como Fiesta de Interés Nacional, algo que para Canabal es el fruto de mucho trabajo, «porque é unha distinción na que levabamos traballando un tempo», por lo que considera que, «é un xusto o recoñecemento ao traballo durante moitos anos».
Lestedo siempre se queda pequeño ante la avalancha de visitantes atraídos por la filloa, una circunstancia que hace que la asociación que preside Canabal se afane por organizar actividades previas, porque el programa del día grande, en el que también se escenifica el fin del Entroido da Ulla con atranques de Xenerais, poco varía de año en año. «Eu manteño que as cousas que funcionan ben non se tocan, pero iso non quita que cada ano tratemos de mellorala facendo máis actividades antes, porque ese día temos a limitación do espazo no campo da festa», afirma.
Con tantos años de experiencia vinculados a esta cita gastronómica, Canabal tiene una solución y esta pasa por entender que, «a Festa da Filloa de Lestedo non pode ser un día, ten que celebrarse durante todo o ano». Esta filosofía se la aplican al dedillo ya que, recuerda, «desde o 28 de febreiro ata o mesmo día da festa temos moitas actividades, incluída a escola de filloeiras e distintos showcookings».
La implicación de todo Lestedo en la organización, sobre todo para repartirse el inmenso trabajo que hay que hacer el mismo día de la fiesta, ha servido también para favorecer la integración del nuevo perfil poblacional que vive en este núcleo, con una comunidad inmigrante sobre todo de Brasil.«Percorremos a parroquia e tempo antes visitamos case todas as casas para pedir colaboración e facer quendas de traballo», explica. Esta fórmula, que visto el resultado nunca falla, «axuda a manter a festa e tamén a que nova xente que ven vivir a Lestedo forme parte da vida da parroquia, e desta maneira xa se acorda para o ano seguinte e xa preguntan como participar», concluye Canabal.
Al implicar a tanta gente, Canabal reconoce que el día de la fiesta apenas hay descanso para los vecinos, por lo que en su caso, la verdadera Festa da Filloa llega una semana después, cuando la asociación organiza su propia celebración con una concurrida comida a la que acude una buena parte de las familias de Lestedo.