Ricardo Rivas, ourive: «O noso traballo é a artesanía por excelencia de Santiago, a máis antiga»

Recibiu o premio de artesanía de Galicia pola súa traxectoria, cando vai facer 50 anos de profesión e exerce tamén como mestre do acibeche


santiago / la voz

O ourive Ricardo Rivas Casal recolleu o día 29 o premio de artesanía de Galicia, promovido pola Xunta «pola súa destacada traxectoria profesional e divulgativa da ourivaría compostelá. Trátase dun premio outorgado polo propio sector», a proposta da asociación Ourives de Compostela, segundo se salientou no acto. «Para min este premio é un orgullo e unha satisfacción, porque mo deron sen me presentar. Estou próximo a facer 50 anos de profesión, porque comecei moi novo, e interesa recibir estes recoñecementos en vida», manifestaba onte Ricardo na praza de abastos, onde dinamizou un obradoiro co seu traballo.

-Como valora estes 50 anos?

-Comecei co meu pai, que era un excelente profesional, o mellor, aprendín moito del. Houbo de todo, con tempos de dificultade, como os actuais, aínda que sairemos deles, como se saíu doutros ben máis duros. A ourivería vai mudando. Estamos esperanzados nun futuro bo, porque os homes e as mulleres desde o principio dos tempos sempre se adornaron.

-Están satisfeitos da marca Ourives de Compostela?

-Si. Sirve para gañarmos visibilidade e ser apreciados. Primeiro a nivel local, pois penso que estamos un pouco esquecidos, que había máis demanda máis acibeche hai uns anos que agora e queremos recuperar o consumo, que a xente local obsequie cos nosos produtos, que son propios de Compostela desde hai mil anos. E que a xente que veña de fóra aprecie o noso traballo como a artesanía por excelencia de Santiago, a máis antiga e a máis representativa.

-Hai futuro para este oficio?

- Si. Hai varios exemplos de novos colegas nas rúas Bautizados, San Pedro e outras; podemos presumir de que o gremio de ouvires é moi representativo en Galicia e que teremos continuidade.

-Notan intrusismo agora?

- No seu día foi máis problemático, houbo falsificacións que se denunciaron e paramos a importación de produtos que se fabricaban fóra como de Santiago. Hoxe case todo o acibeche que se comercializa procede de Compostela e a súa comarca, feito cos estándares que garante a etiqueta de Ourives de Compostela para acrecentar o valor das pezas.

-Onte, no mercado de abastos comentou que antes había máis especialistas e menos maquinaria, como mudou iso?

-Antes había moita máis necesidade de persoal, era todo máis laborioso, e había máis encomenda de traballos eclesiásticos e civís, de obras espectaculares de moita importancia de ourivaría, que requirían de moitos especialistas. E todo se gravaba a man. Agora non se traballa así, excepto cousas especiais. Especialistas como gravador desaparecen. E o traballo con moitas pedras preciosas está tamén xa mecanizado. Determinados aspectos mudan a profesión.

-Foi docente de moitos cursos, como resultou esa experiencia?

-Comezamos a través da asociación a facer formación, con convenios coa Xunta, até o ano 2005 ou 2006. Agora tentamos recuperar esas dinámicas para formar e deixar canteira de xente nova que no futuro continúe cos nosos oficios e sexan quen de restaurar pezas de valor do patrimonio cultural e artístico.

-Ve interesante o ciclo que prevé ofrecer a Escola Mestre Mateo?

-Si, eu tamén me formei en Mestre Mateo, estudei repuxado de metais e xoiería. Na asociación ofrecemos unha formación adicional, ao acollermos titulados para facer prácticas.

-Que espera deste ano santo?

-Está bastante complicado. A ver se salvamos o final de 2021 e o 2022. O importante é solucionar rápido a pandemia e que se recupere a normalidade e o turismo.

-Traballa na zona monumental, que recomenda para a súa recuperación, como se debe potenciar?

-Tería que vir un turismo que permanecese máis na cidade, de máis calidade e interesado no patrimonio cultural.

-Non o é xa?

-Moito turismo é só de paso, de estar pouco tempo aquí. Cando se vai a Roma, poñamos por caso, a xente leva unha idea de visitas de interese para realizar en varios días. Aquí, a maiores da Catedral e do Pórtico da Gloria, deberían acrecentar máis cousas e entre elas a ourivaría. Como acontece con Murano en Italia, Bohemia na República Checa, mesmo coa cerámica e outros produtos en Portugal. Terían que facer algo semellante aquí e estarmos máis presentes na zona monumental; porque promoven o turismo de Portugal na rúa do Vilar, e non hai unha representación da artesanía e do acibeche local nesa zona, aínda que fose nun museo da cidade.

-Que se debe potenciar con máis prioridade?

-Que a xente de aquí coñeza a historia do acibeche, que se saiba que é un produto tradicional, cultural, auténtico de Compostela; e que coñezan a profesionalidade do gremio. Iso é importante.

Maestros de la orfebrería hicieron demostraciones en el mercado de abastos y promueven una campaña 

Maestros de la artesanía de Compostela, como Ricardo Rivas, con Manuel Tojo, Julio Lado o Adonis Suárez realizaron tres sesiones de demostración de su trabajo en el mercado de abastos de Santiago, la última ayer. Ricardo Rivas mostró la talla de azabache; Adonis Suárez, la ejecución de una pulsera-brazalete en plata y azabache y la técnica tradicional de la filigrana; Julio Lado, procesos de cincelado en bandeja y botafumeiro de plata; y Manuel Tojo elaboró colgantes en plata y azabache con distintas técnicas.

Además, la asociación Ourives de Compostela y el Concello promueven la campaña Este Nadal agasalla deseño, en la que ofrecen bonos de descuento de hasta el 25 % para compras, y que finaliza el día 6. 

Ourives de Compostela colabora asimismo con la Xunta en otra campaña, Sinte o encanto, vive a lenda, en la que promueven la «auténtica ourivaría ancestral de Santiago» y promocionan la labor de plateros, azabacheros y orfebres como custodios y transmisores de un arte ancestral, que se remonta a la fundación de Santiago. Contribuyen a ofrecer así, con su trabajo, una proyección internacional de Compostela, como consecuencia del impulso artístico que ofreció la catedral para el crecimiento de la ciudad.

Conoce nuestra newsletter con toda la actualidad de Santiago

Hemos creado para ti una selección de noticias de la ciudad y su área metropolitana para que las recibas en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
5 votos
Comentarios

Ricardo Rivas, ourive: «O noso traballo é a artesanía por excelencia de Santiago, a máis antiga»