Un Museo soterrado en Pontevedra: reflexións para o debate

Por Álvaro R. Arizaga Castro. Profesor e actualmente xefe de estudos na Escola Superior de Conservación e Restauración de Bens Culturais de Galicia


O museo máis antigo e valioso de Galicia debe ser ambicioso. Noraboa polo proxecto de Valdecorvos. Pero, coma Ícaro voando cara ó sol, non debe excederse.

Sorprende que nas novas de prensa sobre o proxecto do subterráneo nin se mencione a escavación arqueolóxica que isto implica: escavación que sería interesantísima para a cidade (se partise dun proxecto real de investigación) pero que neste caso significa irremediablemente a futura destrución de todo o que alí apareza.

Resulta tamén incrible que non se contemple como posibilidade o que sucedeu e sucede no Museo de Ourense, que leva décadas pechado porque, facendo reformas, no seu subsolo apareceron restos arqueolóxicos extraordinarios e imposibles de encaixar no proxecto arquitectónico previsto.

Por outra banda, hai que ter respeito pola labor dos pioneiros museólogos. Este proxecto suporá / suporía a destrución final e definitiva do Museo de Casto Sampedro, tirando todo o interior e con el a “alma” do Museo, arrasando por exemplo a cámara da fragata Numancia que tódolos nenos dos arredores lembraremos toda a nosa vida. Toda desmontaxe será irreversible, porque as disposicións museísticas tradicionais tamén son patrimonio, como moi ben saben no Museo do Pobo Galego: haberá que lidiar cos seus problemas de accesibilidade e os seus defectos estéticos e de discurso, pero con certa sensibilidade patrimonial, non baleirando e conta nova. Véxase o exemplo positivo do Museo Pitt-Rivers, en Oxford.

En realidade, non presta falar de perda de “almas” e “esencialismos”, pero exactamente iso foi o que xa pasou coa desnaturalización doutro edificio histórico do noso Museo, o Sarmiento, pesimamente desaproveitado, camuflado e incluso “agredido”, en moitos sensos.

Será ? ironía ? que saímos da crise? ...Xa que voltan os proxectos arquitectónicos complexos, carísimos, mastodónticos e insostibles para as institucións culturais, dos que o chabolo do Gaiás é o principal representante pero non único. Queremos hipotecar o Museo? Non aprendemos nada?

As arqueólogas levamos 25 anos reclamando que a Deputación repare a desfeita que ela mesma cometeu arrasando a segunda arca megalítica decorada da Chan de Castiñeiras, un BIC que se nos deteriora e colapsa un pouco máis e para sempre, ano a ano, inverno a inverno. Co 0,1% do orzamento dese subterráneo sería máis que dabondo. E así tantos milleiros de pequenos proxectos do país, desatendidos…

Xerentes responsables dos recursos públicos: non dubidamos das súas boas intencións, pero isto semella un erro monumental. Os conservadores-restauradores de bens culturais sempre falan do criterio base da “mínima intervención”, e é por algo. Fagan unha enquisa a pontevedreses e turistas: a xente quere museos históricos, non buratos de deseño baixo terra. Deixemos en paz ós mouros da cidade vella. Muito coidado coa trabe de alcatrán. Reflexionen.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
2 votos
Comentarios

Un Museo soterrado en Pontevedra: reflexións para o debate