«Queremos que unha mostra sobre Casares percorra Galicia este ano»

O irmán do autor das Letras Galegas 2017 quere que a celebración mellore o coñecemento da súa figura e da obra


ourense / la voz

As normas polas que se guía a elección da persoa á que se lle dedica o Día das Letras Galegas nas xuntanzas da Real Academia Galega fixan un límite temporal. Unha condición chamada a evitar que as homenaxes se fagan en datas próximas a cando aínda estaba a desenvolver a súa actividade ou a súa carreira profesional. Dez son os anos, logo do pasamento, e cando aínda non se cumpriran xa aparecía o nome de Carlos Casares (Ourense, 1941 - Nigrán, 2002) nas quinielas que sempre van aparelladas ás datas previas á xuntanza na que se adopta o acordo. Dende o 2012 o autor de Vento ferido era un dos creadores chamados a protagonizar o 17 de Maio e o ano que enceta será o que marcará unha nova etapa e a oportunidade de darlle outro pulo á figura, á obra e á memoria de Carlos Casares. O seu irmán Xavier exerce dende hai anos como presidente da fundación que leva o nome do escritor.

-Como cre que tería sido a carreira literaria do seu irmán?

-Tiña moito percorrido aínda. Era unha persoa moi implicada na cultura de Galicia, dende varios aspectos: como creador literario, como dinamizador dende o Consello da Cultura Galega -do que nos últimos tempos era presidente- e logo a través de Galaxia. E dalgunha forma era tamén un embaixador de Galicia no exterior, porque viaxaba moito e exportaba todo aquilo que podía ter interese fóra, ao tempo que incorporaba novidades que podían ter cabida na vida cultural galega. Fíxoo durante moito tempo e con 61, que foi a idade á que morreu, quedáballe unha longa traxectoria de vida para seguir aportando cousas na creación literaria e na dinamización cultural.

-En varias ocasións falouse del para o Día das Letras Galegas. Foi ao seu tempo?

-Nunca nos fixemos un prantexamento sobre este tema. Aínda que a min gustaríame que lle dedicasen as Letras Galegas cando vivía Kristina -a súa viúva- porque sabía que ía ter unha gran ledicia por ese recoñecemento. Fóra diso nunca pensamos cando llo había que dedicar, nin se o tiñan que facer. Hai moita xente á que aínda non llo deron e están aí, en lista de agarda.

-Como se afronta dende a Fundación Carlos Casares este ano? Que obxectivos se marcaron?

-A prioridade pasa por dar a coñecer a súa obra literaria. Non é todo o extensa que podía ter sido, ao non dedicarse en exclusiva á literatura, mais entre os valores engadidos están aspectos como o afondar en temas que tiñan pouca representación na cultura galega. Algunha das súas obras, como As laranxas máis laranxas de tódalas laranxas, encetou un ciclo no que se refire á literatura infantil e o mesmo aconteceu no teatro para cativos. E logo está toda a súa narrativa, dende Vento ferido (1967) a O sol do verán (2002), que debe ser coñecida porque ten aspectos importantes de Galicia e do sentir galego.

-Que proxectos teñen previsto desenvolver?

-Dende a fundación estamos moi centrados na organización dunha gran exposición sobre a figura, a obra e a traballo de Carlos. A nosa intención é que durante o ano percorra toda Galicia e logo quede instalada nun espazo determinado, que ben pode ser Ourense ou Xinzo de Limia. E logo haberá xornadas, encontros, conferencias e outras actividades para dar a coñecer eses aspectos dos que antes falaba: a proxección cultural, a dinamización, o espallar a imaxe de Galicia fóra e outras facetas.

-Xinzo e a Limia xogaron un papel fundamental na súa vida e alí foi obxecto de varias homenaxes. Desenvolverán algunha actividade no pobo?

-O acto central do Día das Letras Galegas. A xuntanza da Real Academia Galega do 17 de Maio vaise celebrar en Xinzo e a Limia será un punto clave nas homenaxes.

«Barallamos un premio literario, dedicado a unha obra ou traxectoria, ou xornalístico»

-Carlos Casares sempre dixo que o Liceo era a súa segunda casa. Vostede é presidente do mesmo. A entidade cultural vai promover algunha iniciativa?

-Algo faremos para pór en valor a súa relación co Liceo. Os Encontros Literarios foron iniciativa súa, sempre apoiada pola directiva, e arredor diso queremos propoñer algunha actividade. Por eles pasaron os autores máis representativos das literaturas española, catalá, vasca e galega. Rosa Regás, Caballero Bonald, Manuel Vicent, Juan Cruz e moitos outros.

-Ourense só acollerá as actividades do Liceo?

-Non. A cidade vai estar presente e haberá actos sobre as Letras Galegas e Carlos Casares durante todo o mes de maio. O Concello e a Deputación están implicados ao máximo nesta celebración e queremos facer grandes cousas. Antes de que llas dedicaran a Carlos levabamos 14 anos sen que un ourensán protagonizase as Letras Galegas e queremos aproveitar esa circunstancia.

-Fundación e Deputación ampliaron este ano o convenio de colaboración e anunciaron a creación do premio Carlos Casares. Daralle continuidade á convocatoria do Liceo?

-Será unha iniciativa distinta. É unha proposta da Deputación e haberá que estudala. Barallamos varios escenarios: un premio literario dedicado a unha obra, a unha traxectoria ou a unha carreira literaria. Tamén está a faceta xornalística de Carlos, á que Freixanes lle chamou «o seu libro aberto», que eran os artigos da serie A Marxe, que publicaba en La Voz de Galicia. Ao mellor por aí tamén podería ir o galardón, por esa vertente. En todo caso é unha proposta que estamos a valorar e que se vai pór en marcha neste 2017.

«As vivencias na Limia e en Beiro servíronlle para moitas historias literarias e artigos»

O autor homenaxeado coas Letras Galegas acadou un gran protagonismo nalgunhas das propostas, entidades e proxectos culturais máis sobranceiros da Galicia do pasado século. Aínda que encetou a súa carreira profesional como docente foron a actividade literaria e a dinamización cultural o seu espazo natural. Ademais de escritor e articulista -durante catorce anos só fallou un día ao seu encontro cos lectores de La Voz de Galicia: o do seu pasamento. Ao seguinte Á Marxe aparecía publicada en branco na súa memoria-, foi director de Galaxia, presidente do Consello da Cultura Galega e do PEN Clube de Galicia, entre outras cousas.

-A última obra de Riveiro Coello fai unha homenaxe ao seu irmán, ao tempo que o converte nun dos protagonistas, e á Limia. Sen ela non se entendería a obra de Carlos Casares?

-El naceu en Ourense pero aos catro anos marchou para Xinzo, onde o noso pai traballaba como mestre. Esa etapa foi moi importante para el e as vivencias daquel tempo serviron de material para a súa carreira literaria. O triángulo vital daquel tempo estivo marcado por Xinzo, Lamas e Sabucedo. Lamas era o pobo dos nosos avós e alí el, que era un gran escoitador, estaba nas tertulias que facía meu avó na lareira cos amigos que estiveran emigrados en Arxentina, Cuba e Venezuela e que contaban unhas historias fantásticas. En Sabucedo vivía un tío de miña nai que era médico republicano. E sabía moitas historias de maquis, porque atendía aos fuxidos cando eran feridos. E pola outra banda, xa en Ourense, está Beiro. Alí vivía un tío cura e a Carlos aquelas comidas e ceas de cregos, onde se contaban historias das súas parroquias e dos parroquianos, servíanlle de material para moitos textos e artigos.

-Tivo unha curta experiencia política. Como valorou a etapa?

-Para el foi unha experiencia moi positiva. O proxecto que tiñan os galeguistas de estar presentes no Parlamento de Galicia, dándolle un valor galeguista e de compromiso co país aos partidos como PSOE, UCD e AP penso que foi positivo para eles e para a cámara. A súa presenza, como a de Ramón Piñeiro, Alfredo Conde e Benxamín Casal foi valorada sempre por el como unha iniciativa moi boa.

-Rematouse de catalogar o seu legado. Apareceu algún texto ou obra inédita?

-Non. Hai documentos que non coñecíamos e que se están estudando, pero non textos literarios.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos
Comentarios

«Queremos que unha mostra sobre Casares percorra Galicia este ano»