r. n.
OURENSE / LA VOZ

As augas do embalse de As Conchas volven presentar esa cor verde tan recorrente nos últimos anos. A presenza de cianobacterias xa non é novidade para ningún veciño, ao igual que non o será para toda persoa que se achegue ás inmediacións do embalse.

A principios desta semana o complexo turístico de O Corgo, presentaba un panorama cando menos desolador. Se ben é certo que había un grupo de rapaces no cámping e algún que outro visitante, a meirande parte do espazo estaba baleiro. «Cada vez hai menos xente. A esta zona si que lle afecta, afecta ao turismo. Algunha xente si que se segue bañando... Tampouco hai moito máis que dicir, á vista está», declarou unha veciña que ten un bar na zona. E é que o problema xa vén de anos atrás e moitos veciños de Muíños están cansos de facer declaracións sobre o tema.

Pola zona andaba un visitante que tiña clara a orixe do asunto: «Non é culpa de Muíños. Os veciños sofren as consecuencias doutras explotacións. Todo o que mandan pola Limia queda aquí e ao non sanearse a auga, hai un exceso de química». Pero o certo é que Muíños non é o único espazo afectado. Se se continúa arredor do embalse pode seguirse unha ruta de cores azuis e verdosas, que corresponden ás marcas que deixan as cianobacterias nas beiras das augas, e que chegan ata os concellos de Lobeira e de Bande.

«O tema está fantástico, acércaste ao embalse e xa podes ver que bonito está todo», afirmou ironicamente Mercedes Álvarez, veciña de As Conchas. A situación é soportable se non fai moita calor, pero con altas temperaturas as cianobacterias multiplícanse, e unhas das consecuencias é o cheiro horrible que desprenden as augas. «Xa vivimos esta situación. Hai uns tres anos, nas nosas festas tivemos que poñer bidóns grandes de aceite con incenso, porque o cheiro era insoportable», recordou a veciña.

«Olor irrespirable»

Con ela coincidiu outra persoa da zona, Serafín Neira Martínez, concelleiro do PSOE de Lobeira: «Hai un olor xunto á presa que é insoportable, irrespirable». Para el, o problema tamén está nos vertidos procedentes das explotacións agrícolas da Limia, os cales favorecen á concentración de nutrientes no embalse, outra das características, que coa nomeada calor, beneficia a proliferación das cianobacterias. «Agora mesmo son moitas granxas que desde Xinzo para abaixo están vertendo. O embalse aguantou uns anos e a auga incluso se bebía cando non había verteduras. Se non hai vontade política esto non vai ter solución», concluíu o concelleiro.

De solucións tamén falou unha veciña de Porto Quintela, que andaba pola zona vendo o estado da auga: «Hai uns veráns, a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil puxo unhas illas flotantes, que dicían que ían valer para sanear as augas, pero o problema non se solventou. Realmente tiñan que buscarlle solución a raíz do problema, para que isto non volva pasar, non solucións temporais».

Datos das análises e efectos

A presenza de cianobacterias confírmase no último informe elaborado pola Confederación Hidrográfica do Miño-Sil, organismo competente. As analíticas, datadas do 2 de xullo e que se realizan semanalmente e de forma alternada coa Xunta de Galicia, corroboran a existencia de microcistinas (cianobacterias tóxicas) nas praias fluviais e na zona da presa. Os datos da semana seguinte, pertencentes as probas realizadas pola Xunta, reafirman a situación así como o non aumento da mesma. Estes resultados confiáronselles ás Administracións competentes e máis aos concellos afectados, para a conseguinte toma de decisións.

Por outra banda, o risco para persoas expostas a augas con estas bacterias pode chegar a través de tres vías potenciais: o contacto directo do corpo coas augas, o consumo accidental e a inhalación da mesma ou ben zonas do bañador onde queden retidas cianobacterias que poden producir irritacións.

A visión sanitaria

Desde a Consellería de Sanidade informan que o perigo máis grave é a exposición a altas concentracións de cianotoxinas que teñen atribuída actividade tóxica primaria sobre o fígado. Por outra banda, os riscos por inxesta son máis altos para nenos que beban auga durante o baño.

Por último, recomendan que, a curto prazo, a medida máis importante é a proporción de información adecuada para evitar riscos e concienciar ao público da súa presenza e efectos.

Os concellos e as asociacións afectadas demandan solucións

A situación é unha verdadeira «calamidade». Así o definía Lino Pérez, portavoz do grupo Plabali: «É un problema que vén de moitos anos atrás, que ocorre en máis sitios, pero aquí é máis preocupante debido á conformación que ten a comarca. Hai unha concentración de granxas brutal. Os Concellos están preocupados pero arriba polo que se ve non están movendo moita cousa».

A asociación Arnau, que colabora con Plabali, tamén considera preocupante á situación. «Hai zonas que están xa non verdes, están azuis con natas destas que se forman con tanta cianobacteria», explicou o portavoz de Arnau, David Pérez.

Ambas asociacións teñen falado os últimos días sobre o tema e a posibilidade de mobilizarse. «Ofreceuse moita xente de fóra, porque é un problema da provincia de Ourense xa que abarca unha zona moi importante e afecta negativamente á saúde pública e ao desenvolvemento turístico da zona», contou Lino Pérez. Non é a primeira mobilización e pola situación semella non ser a última. De feito, os veciños da zona tamén están pensado en realizar algunha: «Vamos intentar facer algo. Xa o fixemos anos atrás, cortamos a carretera varias veces, volverémolo facer pero vannos facer o mesmo caso, ningún».

No tocante a unha posible solución, David Pérez comenta a posibilidade de baleirar a presa e plantar unhas plantas citógafas que coman os nutrientes. Este proceso tardaría uns anos e logo volvería encherse a presa. Porén, non é unha solución que vaia adiante se non se soluciona a base do problema: os vertidos da Limia e as depuracións.

Sobre este problema laméntanse os alcaldes dos tres concellos afectados: Muíños, Bande e Lobeira, lugares onde se colocaron uns comunicados para alertar da situación aos veciños, nos cales se recomenda non bañarse nin realizar actividades acuáticas.

«Quen se ocupa desto é Sanidade e a Confederación, nós somos desgraciadamente quen estamos a sufrir este mal. Estamos esixindo, desde que sabemos da existencia do problema, ás administracións responsables que tomen as medidas oportunas para que melloren a calidade da auga», explicou o alcalde popular de Bande, José Antonio Álvarez.

En semellantes termos fala o rexedor do municipio veciño, Muíños, tamén do PP, Plácido Álvarez Dobaño: «O problema é augas arriba, nós somos os sufridores. Os alcaldes tivemos unhas reunións onde citamos ao Goberno e ao presidente da Confederación, pero reunirse non solventa o problema. A solución? Unha depuradora non sería idea descabellada, pero necesítanse cartos e eu reivindicareino, por suposto, solo faltaría».

Finalmente, o rexedor de Lobeira, Antonio Iglesias Álvarez (PP): «A verdade é que non me teño fixado moito. As augas están verdes xa fai uns días, pero eu non teño estado pola zona».

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
1 votos
Comentarios

A intensa pegada das cianobacterias pola Baixa Limia