«Un viño antigo de poesía, un fogar onde quentar o espírito»

x. f. REDACCIÓN / LA VOZ

VILAMARTÍN DE VALDEORRAS

04 jul 2021 . Actualizado a las 05:00 h.

Malia botar máis anos no exilio que na súa terra natal, a obra de Florencio Delgado Gurriarán (parroquia de Córgomo, Vilamartín de Valdeorras, 1903-Fair Oaks, California, 1987) non se entende se non se ilumina á luz íntima da súa terra natal. Se Víctor F. Freixanes fixo referencia á variante oriental da lingua, Alonso Montero sumou a paisaxe física, marcada pola cultura vitivinícola, para referirse ao escritor como o «xeórxico cantor da súa matria». Non en van xa Ramón Otero Pedrayo, nun artigo publicado en 1973 en La Voz de Galicia, falara de Florencio Delgado como «un viño antigo de poesía, un fogar onde sempre quentar o espírito».

A Valdeorras regresaba sempre nos veráns da infancia mentres estudaba en Castela, e en Valdeorras emprendeu a súa carreira como avogado, ademais de participar activamente na vida cultural e política a través do Partido Galeguista. Como a moitos outros, a Guerra Civil abocouno ao exilio: chegou a México tras unha epopea que o levou a Valladolid e Zamora, a Portugal e a Francia, dende onde cruzou o Atlántico a bordo do Ipanema canda outros exiliados. «Os motivos da miña saída son ben claros: os meus patentes sentimentos galeguistas e republicanos, tan cruelmente perseguidos», declarou nunha entrevista con este xornal en 1978.

En México desenvolveu un intenso labor, promovendo publicacións como Saudade e Vieiros, colaborando coa diáspora arxentina, e establecendo un diálogo co exilio interior, mediante as páxinas das revistas ou a correspondencia privada, en especial con Francisco Fernández del Riego e Valentín Paz Andrade. Nun tempo no que galeguismo e democracia foran esmagados pola ditadura franquista, Florencio Delgado e os seus coetáneos teimaron en manter aceso o facho das ideas que os afastaran lonxe da súa terra, mais sen perder unha «cativa e lonxana esperanza», que, sentía, acadara a súa razón de ser coa restitución democrática.