De Galicia cavernícola


O pensar reaccionario de non poucas xentes de Galicia sorprende -ou desconcerta- a non poucos curiosos e estudosos. Coma sempre, cómpre botar unha ollada ao pasado máis ou menos próximo da nosa sociedade para que a realidade actual nos sorprenda menos. Algúns dos textos que exhuman os historiadores e os arquiveiros son dunha superlativa elocuencia. Elocuente a máis non poder é un texto de 34 versos que acaba de exhumar Miguel Ángel González García, cóengo arquiveiro de Ourense. Publicado está no número 28 do boletín da Asociación de Amigos do Museo Etnolóxico e do Conxunto Histórico de Ribadavia. Titúlase a publicación Festejos en Ribadavia por el regreso de Fernando VII en 1814.

O señor González García ofrécenos un resumo da crónica «Regocijos y expresión voluntaria de los vecinos de la villa de Ribadavia», crónica que apareceu, o 30 de xuño de 1814, no suplemento de El Sensato, semanario galego de ideoloxía absolutista. A crónica semella unha película sobre a Inquisición: procesións, cánticos relixiosos, aturuxos antiliberais, protagonismo eclesiástico, retratos do papa Pío VII e do rei Fernando VII baixo palio e queima in efigie do político liberal Agustín de Argüelles Álvarez, que foi un dos redactores da Constitución das Cortes de Cádiz, nomeadamente nos capítulos referidos á liberdade de expresión e á abolición da tortura e da escravitude. O máis triste é que neses festexos de Ribadavia estaba presente unha boa parte da veciñanza da vila e das parroquias limítrofes. Tamén se queimou un exemplar da Constitución. O pobo, pois, na súa secular alienación, dirixido pola vella clerocracia, festexaba as súas propias cadeas.

Non podía faltar a poesía, nesta ocasión un texto bastante pedestre de 34 versos contra o infortunado redactor da Constitución de 1812. Repárese no comezo: «Fantasma, dinos ¿quién eres? / Argüelles. / ¿Cuál es, pues, tu profesión? / La irreligión. / Pues irreligioso Argüelles, / si el diablo te iluminó / […] corre al infierno, perverso. / Ribadavia y sus vecinos / te abominan in aeternum». Dos 34 versos, catro, os últimos, están en galego, idioma, naquelas calendas (é o ano 1814), case inexistente na letra impresa. Son estes: «Argüelles, millor che fora / qual Xudas non haber nado; / este morreu aforcado, / tua vida o lume devora».

A ladaíña panfletaria finaliza con esta estrofa en galego, chocalleiro idioma B moi concorde para referirse á fasquía case subhumana daquel cuestionador de certos poderes da Igrexa e do rei, pecados intolerables para boa parte dos estamentos dominantes e da xente ben. Infelizmente, Ribadavia, en 1814, non estaba soa.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
8 votos
Comentarios

De Galicia cavernícola