«O poemuseo homenaxea á xente labrega, que fixo que esteamos aquí»

O filósofo e etnógrafo Emilio Araúxo ten na aldea de Sacardebois en Parada de Sil un poemuseo no que cada obxecto ten o seu propio verso

.

o barco / la voz

Desde hai uns anos, Parada de Sil apostou por festexar o seu propio Día das Letras. Elixiron o 17 de Maio como o día para homenaxear a alguén vinculado coa localidade, que pode ser un veciño nacido no pobo ou alguén que, chegado doutro sitio, teña deixado pegada neste recuncho da Ribeira Sacra. E ata Parada de Sil chegou fai xa 40 anos Emilio Araúxo (Coles, 1946), que escolleu Sacardebois para mercar unha casa.

«O meu pai era de Maceda, unha feira á que ía a pé moita xente de Sacardebois; e buscando unha casa, porque non tiña herdanza familiar dunha vivenda, atopei esta», conta o protagonista deste particular 17 de Maio. Na aldea (enfronte mesmo da famosa Amandi, explica para quen non a coñeza) pasa os veráns, e desde hai tres ademais fai de anfitrión a todo aquel que queira ver o seu poemuseo. E explica o que é. «Lonxe da idea clásica do museo como acumulación de obxectos, como coleccionismo; neste caso é un museo no que se lle dá iniciativa aos obxectos, pretendendo que cada obxecto fale a transmita a herdanza dos antepasados, de xente doutros tempos», sinala. É por iso que xunto con cada elemento físico hai un poema a el dedicado. «Dicía un antropólogo que un obxecto da cultura popular é unha especie de microcosmos que expresa a vida material e espiritual da xente que o usou. Eu tento darlle a palabra e facilitar ese diálogo poético entre visitantes e obxectos», conta. Para iso recorre a Federico García Lorca, que ilustra cun poema un candil; ou ao francés James Sacree e o ruso Ginadi Aigui para o carro que hai na horta; ou a Felipe Beck para falar do burro, «que era a camioneta da antigüidade, e grazas ao que temos o progreso de hoxe en día», di Araúxo. É unha homenaxe á xente labrega, di, «que fixo posible que poidamos estar aquí e ter a vida que temos».

O poemuseo é só unha parte do traballo de Araúxo a prol da difusión da nosa cultura. Fillo de tendeiros, nacido nunha familia de comerciantes e cregos, marchou estudar a Madrid e desde alí deu o salto a Francia ao comprobar que aquela universidade franquista «tiña moita policía e pouca universidade». E foi en París onde empezou a interesarse por aquela «filosofía do establecido» que xurdiu coa revolución do 68, «que eran estudantes que ían establecerse nas fábricas ou no mundo labrego e compartían o traballo, as penurias e os esforzos desas xentes». Unha filosofía da que aprendeu da man de varios mestres, como Derriga ou François Regnault; e a través dos escritos do ruso Mijail Batjin. Foi así como decidiu estar co mundo labrego, «non como espectador, senón compartindo o traballo material». Foi un labor ao que dedicou 30 anos da súa vida, once deles de maneira intensa.

A iso dedicou parte da vida -a profesional de diario foi como profesor de Filosofía na comarca do Deza- e tamén a estudar os entroidos. Ten varios libros sobre esta festa tradicional e Laza, no Val de Maceda e en Chantada. Araúxo di que o entroido é unha alegría utópica do que debería ser un mundo igualitario. «Funciona como idea reguladora da democracia por vir; é unha utopía simbólica e marabillosa que sintetiza os ideais de igualdade». Di que lle gustan moitos dos que hai, e nestes tempos anda enleado co de Covelo (en Quins, Melón) «que me sorprendeu pola súa forza dramática, coreográfica e pola súa riqueza plástica», e do que está escribindo un libro. Pero tamén asegura ser un fervoroso seguidor dos entroidos novos, «que xorden como síntese dos entroidos vellos e ideas novas de xente nova». E cita daquela o entroido dos anxeos xurdido en Parada de Sil van 15 anos, «que é unha marabillosa alegoría na que se mesturan elementos sacros, porque é Ribeira Sacra, e cultura popular; ou o entroido de Lumeares, creado por Cándido Caneiro hai dous anos, cos Irrios e as Madamas e no que participan sobre todo estranxeiros». E fala dos troteiros de Bande ou o xurdido en Sarreaus.

O acto, o xoves

Mañá (11.30 horas, no concello) será homenaxeado. Agradece o xesto, máis quere compartir protagonismo con moitos labregos, aos que ten fotografado e que mostra nunha exposición.

 

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
2 votos
Comentarios

«O poemuseo homenaxea á xente labrega, que fixo que esteamos aquí»