Dez anos na cibdá de Armea

Marta Lago FIRMA INVITADA

OURENSE

Marta Lago Cerviño

10 ene 2022 . Actualizado a las 05:00 h.

Neste ano 2021 que acabamos de deixar atrás, celebramos o décimo aniversario do coñecido como Proxecto Armea. Un proxecto que tras unha década de vida demostrou como unha boa xestión sobre o patrimonio cultural e natural pode transformar un ben esquecido nun activo cultural, patrimonial, económico e educativo, converténdose nunha verdadeira engrenaxe para o motor de desenvolvemento en áreas rurais.

A inicios de 2011, Manuel Losada, un dos tres veciños da despoboada aldea de Armea, en Allariz, descubría nunha finca preto da súa casa, coñecida co topónimo do Monte do Señoriño, os restos dunha vivenda de época romana a escasos metros de dous senlleiros bens arqueolóxicos galegos: a Cibdá de Armea e o Forno da Santa. Non sabía o señor Manuel que o seu achado, que primeiramente se asociou cun posible santuario prerromano pero que as escavacións arqueolóxicas permitiron identificar como unha casa romana, ía dar lugar ao comezo dun lonxevo proxecto arqueolóxico comandado polo Concello de Allariz e a Facultade de Historia da Universidade de Vigo que perdura ata hoxe.

Os primeiros pasos deste imberbe proxecto déronse durante os anos 2011 e 2012 con sendas intervencións en paralelo, unha no Monte do Señoriño, e outra intervención nunha ladeira da Cibdá de Armea, onde sesenta anos antes o enxeñeiro alaricano Francisco Conde-Valvís Fernández descubrira importantes restos de varias vivendas da época romana pero que tras a escavación volvera soterrar. Desde 2014 os focos do proxecto puxéronse sobre a Cibdá de Armea, naquela finca de Conde-Valvís, denominada como A Atalaia, onde se levarán a cabo intervencións sistemáticas cada verán, ata conseguir exhumar miles de metros cadrados con restos excepcionalmente conservados de grandes vivendas romanas. A cada campaña arqueolóxica seguiulle outra de conservación-restauración, o que xera cada ano novidades na área musealizada, cuxa accesibilidade e información renovouse en 2019.