Cando o minifundismo da Ribeira Sacra se converte en material artístico

Carla Souto desenvolveu un proxecto tomando como base as leiras familiares


ourense / la voz

A realidade sempre deixa un punto de fuga para sorprendernos. E o que semella ser unha fonte de problemas ou de episodios puntuais -limpezas, tramitacións burocráticas, lindeiros- pode converterse en calquera outra cousa. Poñamos por caso nunha obra de arte.

Como lle acontece a milleiros de habitantes das cidades galegas, as orixes familiares da escultora Carla Souto están chantadas nun pequeno pobo do interior de Galicia; neste caso nun lugar da Ribeira Sacra. En Loureiro (Nogueira de Ramuín) andan espalladas as leiras que forman parte do patrimonio familiar e a casa. A artista tiña coñecemento do territorio polas estadías de verán, ou de ir nalgunha fin de semana. Alí, en Loureiro, están as pequenas fincas da súa avoa que un día herdará a escultora -«agardo que sexa dentro de moito tempo porque primeiro terá que herdar miña nai»- e nin coñecemento de causa tiña delas.

O territorio como performance

Que non se coñeza non quere dicir que non exista. E Carla Souto apostou por converter en arte o que os galegos do común consideran unha fonte de problemas. E rematou por vivir entre xaneiro e abril deste ano en Loureiro, volvendo ás orixes, para desenvolver un proxecto artístico para o que contou cunha axuda do Injuve. Durante eses meses a escultora estivo a traballar na proposta que se poderá ver a partir de febreiro en Madrid. «O primeiro paso foi localizar as fincas, porque non sabía nin onde quedaban». Tirou os datos do catastro e a partir de aí encetou o proceso: limpou os terreos, debuxounos, percorreunos e mediunos de moitas maneiras posibles para dimensionalos nunha agrimensura humana -camiñando o perímetro das fincas, medíndoo coas mans e mesmo co corpo-. Os debuxos das parcelas, as fotografías realizadas durante todo o proceso creativo e os vídeos formarán as accións artísticas que se poderá ver en febreiro en Madrid.

«A axuda do Injuve -o Instituto de la Juventud- enmárcase nunha liña de apoio á produción de artistas emerxentes e as persoas que fomos seleccionadas exporemos os nosos traballos en febreiro e marzo na Sala Amadís. E logo xa organizarei unha mostra individual coa miña proposta en Galicia».

Mil e unha veces partidas

Na memoria do proxecto A partir del suelo, a proposta presentada, a escultora Carla Souto sinala que, como idea principal, se presenta o territorio como espazo de construción de identidades e fai alusión ao feito de que herdar no futuro as leiras propiedade da súa avoa e da súa nai farán que «deba ter a responsabilidade de preservar os dereitos da natureza». Tamén incide a artista na documentación da súa acción creativa nunha realidade social, a do minifundismo, que foi esnaquizando o territorio e todos os aspectos relacionados co mesmo: «Sorprendeume a desolación da realidade atopada. Xa non é só o territorio, é o minifundismo a nivel social, político, económico e tamén no mesmo carácter. E unha historia, unha realidade, que se foi partindo e partindo mil veces».

En definitiva, segundo sinala a artista Carla Souto na súa memoria, «esta proposta reúne a escultura, a paisaxe, o percorrido e a relación muller-natureza nun acto de transformación simbólica do territorio, de construción de identidades e de conciencia política».

«Habemos de ir ao bar de Loureiro na celebración do vindeiro 8M»

Carla Souto (A Coruña, 1994) graduouse en Belas Artes pola Universidade de Vigo e fixo un mestrado en Escultura na Universidade de Lisboa. En Florianópolis (Brasil) cursou estudos de Moda, Artes Visuais e Artes Performativas e formouse en Arte Multimedia na Universidade de Porto.

Ten participado en residencias artísticas e conseguido premios en varias convocatorias.

E xunto aos méritos e o seu xa importante currículo expositivo, Carla Souto tense significado nas súas reivindicacións feministas. E nesa liña foi quen de promover unha das accións máis celebradas na última conmemoración do 8 de Marzo.

Mentres estaba a traballar no seu proxecto artístico en plena Ribeira Sacra ourensá promoveu a primeira manifestación feminista de Loureiro. E fíxose cunha acción máis que simbólica: ir ao bar do pobo. A escultora implicou ás mulleres do lugar, de entre 14 e 90 anos, a participar nunha manifestación polas rúas do pobo -de pouco máis de medio cento de veciños-.

Entre outras pancartas figuraba unha delas na que se podía ler «As mulleres do rural tamén poden ir ao bar», e precisamente alí rematou a manifestación: nun bar que sempre está cheo de homes, que quedaron abraiados cando viron entrar ás máis de vinte mulleres que participaron na marcha feminista.

A artista anda agora por Madrid a traballar nos seus proxectos, aínda que ao ser consultada non dubida: «Home non! Habemos de ir ao bar de Loureiro na celebración do vindeiro 8M. Como ten que ser!».

Conoce nuestra newsletter con toda la actualidad de Ourense

Hemos creado para ti una selección de noticias de la ciudad y su área metropolitana para que las recibas en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos
Comentarios

Cando o minifundismo da Ribeira Sacra se converte en material artístico