Tamén ruído informativo, que atorda, confunde, enxorda, narcotiza… Tal é a sensación que vive a cidadanía, asoballada pola gran máquina do poder, dos moitos e variados poderes que actúan ao servizo de intereses particulares, non do interese común, que é o espazo público, cada vez máis castigado. Hai anos comentei un libro que aínda considero estimulante: La nueva Edad Media (Alianza Editorial), catro ensaios de Umberto Eco, Furio Colombo, Francesco Alberoni e Giuseppe Sacco, nos que presentaban, na entrada do novo século, o horizonte político das democracias occidentais, condicionadas pola concentración de poder das corporacións, no marco da globalización. A aldea global da que falaba MacLuhan ao principios dos 60 e que parece un tópico, pero está aquí.
E neste mundo aparentemente superinformado, no que todo o que sucede parece que chega a nós en décimas de segundo e todos podemos opinar de todo, nunca fomos tan fráxiles, tan vulnerables, case atrévome a dicir que nunca estivemos tan desinformados. Sabemos realmente o que sucede? De quen nos podemos fiar? Nunca o xornalismo, o auténtico xornalismo, o que contrasta as fontes e comproba os datos, o que entende a información coma un servizo á cidadanía, non coma un negocio privado, nunca ese xornalismo foi tan necesario e, non obstante, nunca foi tan difícil: intereses políticos, intereses económicos, intereses persoais, egos e miserias as máis das veces…
Acabo de ler o último libro de Yanis Varoufakis, Tecnofeudalismo, no que describe o novo tempo despois do capitalismo: mandan as grandes corporacións, que controlan mesmo o aire que respiramos, e manda o espectáculo, ao servizo do consumo de audiencias. A información deixou de ser información e mudou nunha especie de circo de orates, profetas, animadores mediáticos, contertulios ben pagados que pontifican tarde e noite sobre o tempo e a circunstancia, avivados cando non financiados polos novos amos, os propietarios que xestionan o espectáculo. Velaí o que está a pasar co hantavirus, que ocupa a prime time das televisións, a ver quen axita máis as audiencias. E o escandaloso oportunismo político, como aquel pobre desgraciado que vivía das migallas que caían da mesa do rico Epulón. Ao final a culpa sempre é do presidente Sánchez. Seguir algúns debates televisivos dá vergonza. Todo o mundo sabe de todo, cada quen arrimando a ascua á súa sardiña. Quen pensa no servizo público? Non haberá xeito de que alguén deite unha ponte de cordura para que poidamos recuperar algo de credibilidade no sistema? O ruído é atronador. Mañá, tarde e noite: nos aparatos de radio, nas plataformas, nas redes sociais, apenas se libran uns poucos... Quen máis berra ou máis cisca disparates máis reclama para si a razón. Na facultade de xornalismo non ensinamos estas cousas.