Acidificación nas rías

Fiz Fernández Pérez NOVO ACADÉMICO NUMERARIO DA SECCIÓN DE QUÍMICA E XEOLOXÍA DA REAL ACADEMIA GALEGA DE CIENCIAS (RAGC)

OPINIÓN

Xoán Carlos Gil

11 sep 2021 . Actualizado a las 05:00 h.

O océano está axudando a mitigar o cambio climático pero a un costo moi alto: a súa acidificación. Debido a captación do CO2 de orixe antropoxénico [31 %], o pH das augas da capa superficial do océano estase reducindo a un ritmo de unhas dúas milésimas cada ano, xerando un descenso da dispoñibilidade de ión carbonato para a formación das estruturas calcarías que moitos organismos crean e necesitan para o seu desenvolvemento (corais, bivalvos e microorganismos calcarios entre outros). Isto é o que se coñece como «o outro problema do CO2», ou dun xeito máis específico, a acidificación oceánica.

Detectar e avaliar o sinal antropoxénico da acidificación oceánica require de medidas precisas e sistemáticas a longo prazo [varias décadas], pois os ciclos naturais xeran variacións de pH con amplitudes medias 100 veces superiores [80 a 200 milésimas de pH]. Este exhaustivo esforzo vense realizando en case unha decena de observatorios oceánicos espallados por todo o mundo, e permitiu hai xa 15 anos definir e establecer o termo de acidificación oceánica, pero tamén cualificar este fenómeno como un síndrome oceánico. Os sistemas costeiros están sometidos a outros procesos antropoxénicos que poden amplificar ou atemperar esta acidificación.

As medidas de pH nas costas galegas foron unha iniciativa do doutor Fraga [1923-2020] en 1976 co obxectivo de estudar a produtividade das nosas augas. Máis de 4 décadas de continuas observacións do pH [ligadas á execución de múltiples proxectos de investigación no Instituto de Investigacións Mariñas] permitíronnos desenmascarar o sinal antropoxénica da acidificación, tanto nas augas abertas da plataforma galega como no interior da ría de Vigo. En augas abertas, o resultado é idéntico ao observado noutros observatorios oceánicos, pero no interior da ría de Vigo a taxa duplica a acidificación en case 4 milésimas por ano. Interpretemos este resultado.