Aqueles días de Xela Arias

Víctor F. Freixanes
víctor f. freixanes VENTO NAS VELAS

OPINIÓN

Homenaxe en Sarria a Xela Arias, que xa leva o nome dunha céntrica rúa. A familia e Víctor Freixanes descobren un monolito
Homenaxe en Sarria a Xela Arias, que xa leva o nome dunha céntrica rúa. A familia e Víctor Freixanes descobren un monolito UXIA CARRERA

16 may 2021 . Actualizado a las 05:00 h.

En 1983, o grupo teatral Artello, que fundaran en 1978 Ernesto Chao e Antonio Durán, Morris, estrea en Vigo Celtas sen filtro, sobre un libreto de Méndez Ferrín. Dende un par de anos antes, o colectivo Atlántica viña promovendo unha renovación da plástica galega, con exposicións itinerantes que anunciaban un novo tempo, aberto a toda clase de influencias. Os Rompente (Manuel María Romón, Alberto Avendaño e Antón Reixa) xa estaban a editar os seus libros, moitos deles deseñados coa colaboración de Antón Patiño (Atlántica) e acompañados da música de Henrique Macías, que xa non está entre nós. Tampouco está entre nós Bibiano, que nesa época empezaba a alternar a súa condición de rockeiro coa de empresario, organizando festivais nos Salesianos e na sala Kremlin de Coruxo. Alí estaban tamén Os Resentidos, Siniestro Total e Golpes Bajos, xunto cos primeiros promotores ambiciosos do cinema galego, que en 1989 estrean as tres primeiras longametraxes en 35 milímetros: Sempre Xonxa, de Chano Piñeiro; Continental, de Xavier Villaverde; e Urxa, de Carlos Piñeiro e Alfredo García Pinal. 

Son algúns datos. Acababamos de botar a andar os Premios da Crítica Galicia (1978), que seguen activos. En 1983 apróbase por unanimidade a Lei de Normalización Lingüística, en 1984 créase a Compañía de Radio Televisión de Galicia, polas mesmas datas constitúese a Asociación de Escritores en Lingua Galega (1981), a Asociación Galega de Editores e, un pouco despois, a Asociación de Tradutores Galegos (1985).

En 1979 nace Edicións Xerais de Galicia, da man de Xulián Maure e Germán Sánchez Ruipérez, o que supón un pulo extraordinario para o mundo editorial en lingua galega. A explosión do libro galego, apoiado na presenza do idioma no sistema educativo non universitario, é un dos fenómenos máis característicos desta etapa, con aparición de novas empresas e un estímulo importante para a creación (autores, ilustradores, fotógrafos, deseñadores, etcétera). En 1983 publícase o primeiro número da Festa da palabra silenciada, revista de carácter feminista que dirixe María Xosé Queizán. Luis Mariño, daquela director de Xerais, lanza os primeiros títulos da colección Xabarín.