A derradeira lección do mestre


Titulo este artigo co texto que Castelao puxo, en 1937, no extraordinario debuxo-homenaxe aos mestres republicanos asasinados na represión franquista. Ata agora esas cinco palabras, sonoras e rítmicas coma un verso épico, facíanme visualizar imaxes distintas, pero igualmente emotivas: a que pode ser a mellor estampa de guerra de Castelao e referente obrigado no debuxo de guerra en Europa; e as da escena final da película Esta terra é miña, dirixida por Jean Renoir en 1943, na que un mestre de escola a piques de ser detido e fusilado por militares nazis, fala por última vez aos alumnos: «Sei que xa non darei máis clases e como a lección de hoxe será moi breve, escollín un bo libro. O que ides oír escribírono grandes homes unha noite de entusiasmo, hai 150 anos. Eran homes de diferente condición. Habíaos prósperos e pobres, relixiosos, comerciantes… E non entraron en polémica. Acadaron o acordo aquela noite marabillosa. Outros homes quererán destruír este libro e pode que acabe no lume; pero non o borrarán da vosa memoria. Recordarédelo sempre. Velaí a vosa enorme importancia. Sodes o novo país». E le, artigo a artigo, a Declaración dos Dereitos Humanos.

Desde o día 16 o texto do debuxo de Castelao recórdame tamén a Samuel Paty, o profesor morto e decapitado en Francia por un rapaz de 18 anos, dunha familia de refuxiados chechenos, fanatizado polo integrismo islamita. O profesor Paty tiña 47 anos, muller e un neno de cinco.

En Francia segue vixente a proposta pedagóxica de Constantin Freinet, nos anos trinta do pasado século, para que a escola saia ao encontro da vida. Iso supón que a práctica educativa debe ser participativa, aberta e crítica; e a relación entre o profesor e o alumno fluída abondo para que os rapaces se sintan protagonistas do seu proceso educativo.

Era a do profesor Paty, a quen os alumnos describen como un home ledo e próximo, que se sentía orgulloso deles, animábaos a mellorar e facía interesantes e amenas as materias que impartía: xeografía, historia e educación moral e cívica. A comezos de outubro, nunha clase sobre a liberdade de expresión, dispoñíase a mostrar as viñetas alusivas a Mahoma, publicadas na revista Charlie Hebdo, en 2015, que causaran un brutal atentado islamita, e, respectuoso cos alumnos musulmáns, autorizounos a saír da aula se desexaban facelo. Era unha lección práctica de «educación cívica e moral», que o fanatismo islamita non entendeu.

O pai dunha alumna colgou nas redes sociais vídeos descualificando ao docente. Un membro do consello de imáns de Francia, coñecido polo seu radicalismo, esixiu á directora do centro escolar o despido de Pati e chamou á mobilización para conseguilo. Foi un linchamento público que Gabriel Attal, portavoz do Goberno, denunciou a través da televisión.

O asasino fotografou o cadáver decapitado e colgou en Twitter a imaxe cunha mensaxe dirixida ao presidente Macron: «Executei a un dos teus cans do inferno que ousou rebaixar a Mahoma». Todo é horrendo. O grotesco é que os crimes islamitas se cometan en nome de «Alá o Misericordioso».

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
51 votos
Comentarios

A derradeira lección do mestre