Museo etnográfico «Pepe el Ferreiro»: haxa salú, haxa gratitú!


Señardá! Dende a irmá terra galaica á beira do Faro de Hércules, vai un laio de tristura e un grolo de doce alento coa luz da lembranza do que foi Pepe «el Ferreiro» para quen, coma éo, temos fonda raigame no occidente astur; alí unde o galego e a fala se bican e fornecen unha fértil andaina vital, ben senlleira e nutricia. Meu tecido de liñas negras está tinguido pola mistura das emocións e das linguas que nelas brotan. Fai xa muitos anos, nos oitenta, abrín a miña mirada á riqueza cultural da tierrina materna, a avoa de Pesoz levounos visitar a exposición de pezas etnográficas inaugurada nos baixos do edificio do Ayuntamiento de Grandas de Salime. Fiquei abraiada polo bulir, entre máxico e telúrico, daqueles vestixios devoltos á vida grazas ao bo facer e resiliente instinto etnográfico de Pepe. Valente con boina, enxebre con madreñas, e convincente coa palabra e o sentidiño; de apaixoada e entrañable mestría por amosar, compartir e achegar a importancia do noso patrimonio como forxa das nosas orixes e identidá cultural. Co seu avezado talento artesán e un emprendimento autodidacta, algo ácrata, mais obstinado e inasequible ao desalento, puxo en valor aparellos, roupa, mobiliario, enseres ou aperos que se amoreaban quedos e calados nos cabanois, confinados a un silencio eterno, pero rescatados xusto a tempo para ser cómplices dun diálogo co noso pasado, unha conversa que tiñamos pendente e semella ben imprescindible. Profesionais que nos adicamos a disciplinas de ciencias sociais, artes ou humanidades, sabemos do valor intrínseco de recoñecer, recuperar ou redimensiona-lo noso patrimonio cultural material e inmaterial. Rencontrarse coa raigame é achegarse aos alicerces do noso ser social, a semente dunha identidá cultural propia; Pepe, mentor e artífice do que hoxe é un Museo etnográfico de referencia, sabíao muito ben e fiou con sabedoría as urdiduras deste proxecto que foi sachando e no que botou a súa vida. Por iso debe seguir a xerar un desenvolvemento endóxeno e sustentable, nese agromar de abaixo a arriba, como os froitos saen da terra. Porque para empoderar a cultura cómpre empoderar ás persoas que a sustentan, traballar cos vecíos, a comunidade, con e dende a súa xente para proxectar ao mundo a esencia do propio ecosistema natural, cultural, e humano no que se insire. Nese trasegar continuo e imparable de ideas creativas, proactivas, innovadoras e senlleiras coas que puxo o xermolo, hai abondos espacios de luz, lugares que nos falan, aparellos que palpitan ou pezas cotiás que ulen a vida vivida noutro tempo, o dos nosos antergos, pequenos tesouros que agochan a historia do noso.

Un bico forte de mar e grazas por tanto, Pepe! Quedas en moitas de nós, no pensar, no sentir, na mirada ou no xeito de facer. Haxa sempre gratitú para ti, para a túa memoria! Haxa por sempre salú para o teu legado: Museo etnográfico «Pepe el Ferreiro» de Grandas de Salime.

Por Mar de Santiago Dpto. de Ciencia Política e Socioloxía da Facultade de Humanidades da USC

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos
Comentarios

Museo etnográfico «Pepe el Ferreiro»: haxa salú, haxa gratitú!