Centenario do poeta encadeado

Xesús Alonso Montero
Xesús Alonso Montero BEATUS QUI LEGIT

OPINIÓN

24 ene 2020 . Actualizado a las 05:00 h.

Oluns pasado, 20 de xaneiro, cumpriría Marcos Ana cen anos. Tiña case 97 cando morreu, en Madrid, o 24 de novembro de 2016. Asombra esa lonxevidade nun home que pasou 23 anos nas prisións franquistas en tempos tan ríspitos naquel inhumano sistema penitenciario (1939-1961). Chamábase este cidadán español Fernando Macarro Castillo, fillo de Marcos e Ana, binomio que foi o seu nome literario e axiña o nome habitual para parentes, amigos e camaradas.

Eu coñecino en Moscova, nun Congreso da Paz, no verán de 1962. El gozaba, nesas datas, dos seus primeiros meses de liberdade, que aproveitou eficazmente, en varios países de Europa e América, para facer saber, a tirios e a troianos, que na España de Franco había centos de presos políticos indefensos xudicialmente e en míseras condicións. No hotel Ucraína da capital soviética, José Agustín Goytisolo, Ricard Salvat e mais eu asistimos a conversas nas que o poeta Marcos Ana era un prosista cheo de paixón, de optimismo e de saber, nunha prosa nunca revanchista.

Non sei se Marcos Ana naceu poeta pero sabemos que se fixo poeta, xa con algúns anos de cárcere, naquel sórdido universo entre reixas. Xa aquí é inevitable a vella definición: a poesía é unha defensa contra as ofensas da vida. Na prisión non só fixo poesía persoal, senón que colaborou con algúns compañeiros de ideario e infortunios para construír unha peza de teatro sobre Miguel Hernández que se representou, clandestinamente, no Penal de Burgos no outono de 1960. O único exemplar existente desa peza, Sino sangriento, saíu, «milagrosamente», da prisión, e no ano 2007 o Grupo Marte (Madrid) fixo unha edición moi coidada e fidedigna (eu falei dela, no seu día, en La Voz de Galicia).