Os papeis do Pentágono: liberdades e historia


A película de Spielberg sobre o famoso episodio dos papeis do Pentágono ou McNamara -polo nome do secretario de Defensa norteamericano- rescata coa mestría do bo cinema político un episodio dos conflitos pola liberdade. Con toda a fanfarra de John Williams para os momentos épicos. O filme trata dos xornais e a súa independencia, do valor da prensa na sociedade plural e do compromiso coa verdade e a liberdade de información. Resúmese nunha frase do Tribunal Supremo ao dirimir o conflito entre a prensa e Nixon: «A prensa libre está ao servizo dos gobernados, non dos gobernantes». Esa é a solución ao dilema que propoñen os responsables de The Washington Post, despois de resolver a dúbida na que se debatían. Outro asunto de fondo calado percorre a película: a consideración polo pasado e o tratamento académico do mesmo nas sociedades democráticas. O guión descóbrenos cómo os norteamericanos -os americanos en xeral- procuran preservar e gardar todo o presente para lograr ter máis pasado. O escándalo narrado reside na filtración dun informe encargado polo propio secretario de Defensa en 1967, para coñecer a verdade do tratamento do asunto de Vietnam polos diferentes gobernos dende Truman. Quere coñecer o comportamento das sucesivas administracións naquel afastado país, onde están librando unha guerra con inmensos custos humanos, económicos e simbólicos, para tirar conclusións políticas e actuar. Sobre todo quere deixar documentado todo o que fixeron os EUA para o futuro estudo académico de historiadores, politólogos e outros expertos. Convencidos de que poden aprender do pasado e evitar erros no futuro. Esa é a razón de que os seus arquivos sexan a xoia onde os historiadores podemos atopar rexistrado todo o pasado das administracións, incluída a documentación de intelixencia segundo se desclasifica. O empeño español en esquecer o pasado, non gardar os rexistros do presente máis próximo e mesmo destruílo marca unha diferenza tan evidente que merece reflexión. Non todo o mundo coñece que a lei franquista de segredos oficiais foi endurecida na década de 1980, no marco da guerra sucia contra o terrorismo, e posteriormente aproveitando a Lei de Protección de Datos. ¿Que consecuencias ten iso? Comparen co caso McNamara e tiren conclusións. Aínda peor é o continuo deterioro e destrución de arquivos e, polo tanto, do pasado que informan: arquivos dos pazos, familiares, persoais, documentación xudicial histórica revolta en depósitos cheos de humidade... e suma e segue. Arquivos enteiros destruídos por quen tiña obriga de conservalos, como o das Hermandades de Labradores de Pontevedra. Envexamos os National Archives de Washington, pero tamén os Public Record Office británicos. Aquí o mellor son os arquivos militares, nunca abandonados, nin tocados nin espoliados. A diferenza con América é un problema de cultura do pasado, aprecio pola Historia pública, continuidade do liberalismo e a administración demo-liberal (aquí rota por corenta anos e as súas secuelas) e, por suposto, de abundancia de Historia nosa e escaseza da americana, porque alí non contan máis que o tempo europeo en América.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
13 votos
Comentarios

Os papeis do Pentágono: liberdades e historia