O Estatuto dos 16


Foi o meu primeiro libro como editor, en 1979, encargo técnico de Bieito Ledo, que daquela era xerente de Editorial Galaxia. Oitenta e catro páxinas. Manuel Reimóndez Portela, presidente da comisión, narra día a día e polo miúdo como se desenvolveron as dezasete sesións nas que se debateu e redactou o texto dun documento que serviu de referencia básica á autonomía vixente, non sen algunhas reviravoltas e desafeccións que están nas crónicas. A conquista da autonomía galega foi un proceso difícil, que esixiu pronunciamentos arrichados, intelixencia política (sentido da oportunidade histórica), moitas horas de traballo, teimosía, conviccións, paciencia e, chegado o momento, mobilizacións populares daquela sen precedentes.

O Parlamento de Galicia vén de tomar a decisión de conceder a súa medalla de honra aos compoñentes daquela comisión, o que equivale a un recoñecemento simbólico de xustiza e de agradecemento: polo esforzo realizado, polas achegas obxectivas que no texto se fan e pola xenerosidade dos participantes. Na fotografía da cuberta do libro veñen todos, xunto co presidente Antonio Rosón, que foi o pai da idea: convocar a todos aqueles que quixesen participar na elaboración dun documento que quería ser primeiro borrador do ordenamento político da nosa autonomía, principio dunha etapa histórica que leva 36 anos vixente, se a contamos dende a entrada en vigor do Estatuto actual (1981). O texto dos 16 non é exactamente o mesmo. Pero serviu de referencia moi determinante para a elaboración definitiva da carta autonómica.

Cunha característica que quero subliñar: o esforzo de todos e cada un dos participantes (persoas e grupos políticos) para atopar un denominador común perante un desafío tan transcendental: a construción da Galicia democrática. Con diferenzas, algunhas certamente importantes, alí estaba a UCD, cunha maioría esmagadora no Parlamento e oito representantes na redacción; o PSdG-PSOE (dous representantes), Coalición Democrática, que hoxe é o Partido Popular (dous), Partido Comunista de Galicia (un), Partido Galeguista (un), Partido Obreiro Galego, futura Esquerda Galega (un) e o Partido do Traballo (un). Autoexcluíranse a UPG, o PSG e mais o Movemento Comunista de Galicia, que entón teimaban na proposta das Bases Constitucionais.

A crónica (íntima) dos debates que a xeito de diario escribe Reimóndez Portela é, ademais de amena, interesantísima para coñecer a intrahistoria dos feitos e mesmo o carácter dos protagonistas. A maiores, cada grupo expón a súa posición diante do documento e a súa posible transcendencia. E outro dato que hoxe, afortunadamente, entendo que non se produciría: entre os representantes que participaron na redacción, só había unha muller.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
19 votos

O Estatuto dos 16