Suscríbete 1 año y te regalamos 140 días gratis
Quiero la oferta

Idioma escollido

Xavier Alcalá
Xavier Alcalá A VOO DE TECLA

OPINIÓN

26 may 2016 . Actualizado a las 05:00 h.

En datas recentes cumpríanse dous centenarios que deron para moito correr de tinta, mesmo con paixón. Se sometésemos todo o publicado na web (hoxe so existe o que aparece nela) a unha máquina lóxica de captura e agregación, veriamos que Irmandades da Fala e Camilo José Cela son rótulos príncipes. A partir deles, moitas derivas. Compañeiros de La Voz devotos da literatura fixeron ardente defensa de don Camilo, como escritor galego «ata as cachas» (Pousa) e seica maltratado por non escribir na lingua patrimonial do Impaís (Caneiro).

Ben, digamos en principio que a literatura está por cima dos idiomas, aínda que os idiomas condicionen pensamentos e sentimentos. Nin en linguas tan próximas coma o galego e o castelán (galego oriental vasquizado e mozarabizado) se pensa ou se sente da mesma maneira. Digamos tamén, de partida, que non existe o multilingüismo senón a multiglosia. Concluamos que os multiglósicos poden ser equilibrados ou non, conscientes ou cargados de prexuízos.

Negar grandeza universal a La familia de Pascual Duarte ou La colmena sería reflexo de cegueira. Mais é natural lamentar que Los pazos de Ulloa ou Los gozos y las sombras fosen escritos en castelán: o escritor débese á lingua de onde tirou a substancia literaria. Algún xenio con mala conciencia chegou ao límite de «inventar un barallete que facía crer aos que lían en castelán que estaban a ler en galego» (Guerra da Cal sobre o seu admirado Valle-Inclán). Algún escritor «de dereitas» (revise a historia o amigo Caneiro) coma Cunqueiro mantívose firme no galego cando as vacas sagradas lle recomendaban pasarse á lingua de Madrid (Piñeiro sobre o orixinal de Merlín e familia).