Paga a pena intentalo


O presidente Núñez Feijoo vén de poñer enriba da mesa a posibilidade de iniciar un novo tempo de consenso para a cuestión da lingua. Tal reclamaba o documento que recentemente deu a coñecer a Real Academia Galega. Tal vimos reclamando dende hai anos os que amamos o idioma e sentímonos preocupados polo seu futuro.

Tal reclamaban os miles de manifestantes que, unha vez máis, o pasado domingo se xuntaron nas rúas de Santiago de Compostela, nesta ocasión a prol dunha lingua viva para os fillos e os netos.

Certo que o futuro lingüístico dos fillos e dos netos depende moi principalmente da vontade e uso dos pais e das nais, a lingua das familias, que é onde se está a producir a gran traxedia do idioma: a rotura da súa transmisión natural.

Pero tamén é certo, como repetimos tantas veces, que nestas alturas da historia o contexto social é máis poderoso que o núcleo familiar: o comportamento das familias (tamén o comportamento lingüístico) vén condicionado polos valores dominantes do entorno (político, social, económico, cultural) e, ao cabo, as familias galegofalantes, neste contexto e nestas circunstancias, son vítimas da historia, perdedoras no conflito, nunca as responsables.

¿Como actuar? Velaquí as dificultades. A RAG pide unha iniciativa civil, que desactive ou polo menos distancie a cuestión da lingua do debate político partidario.

Un pode entender que as partes que deberían sentarse arredor da mesa se aferren a cuestións puntuais, case que simbólicas, coma o (desafortunado) «decreto do trilingüísmo». Pero non é doado un espírito conciliador poñendo condicións non negociables. Cada quen ten as súas bandeiras, seguramente todas lexítimas.

Mais habemos de ser capaces de levantar papeis, deixar a mesa espida, se queremos pensar nun proxecto integrador e, por tanto, operativo.

Esa sería a verdadeira conquista, coa correspondente (e necesaria) exemplaridade social: obxectivos claros, defensa do idioma a prol da súa instalación normal na sociedade, lingua propia de Galicia, coma establece o Estatuto, garantindo o respecto ás posicións individuais de cada quen, fuxindo de imposicións, mais sen caer na inxenuidade de pensar que as cousas van vir dadas do ceo sen que ninguén as active.

O problema da lingua galega hai tempo que non está na escola, aínda que na escola haxa moito por facer.

O problema da lingua vai bastante máis alá: é un problema estratéxico, que atinxe ao conxunto da sociedade, para afrontar o cal cómpre crear un clima de compromiso e respecto que implique a pluralidade dos axentes sociais: empresarios, sindicatos, asociacións profesionais e cívicas, a igrexa, a xudicatura, o funcionariado, as familias, mirándonos aos ollos todos e atendendo non só o discurso de cada quen senón, moi fundamentalmente, ás razóns do outro.

É dificilísimo entender, fóra de prexuizos históricos, que unha cuestión desta índole non sexa bandeira común, por riba de miserias particularistas.

E aínda máis custa aceptar que algo tan fráxil e de tanta trascendencia non poida ficar alén das demagoxias.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
21 votos

Paga a pena intentalo