Un ano vizoso para a cultura galega


O ano 2013 foi vizoso para a cultura galega, que viu como creadores e proxectos foron obxecto de celebración colectiva. A actividade escénica ocupou un lugar central, ao ser Roberto Vidal Bolaño o autor a quen a Real Academia Galega lle dedicou acertadamente o Día das Letras Galegas, o que propiciou unha ampla programación arredor da súa figura e obra. Ademais, cumpríronse 40 anos desde que en Ribadavia prendeu a candea do novo teatro galego da man da Asociación Cultural Abrente, iniciativa que segue viva e dinámica a través da mostra internacional. Os 150 anos da publicación dun poemario clave para a revitalización da cultura galega, Cantares gallegos, lembraron que Rosalía de Castro lle deu un lugar á voz herdada, á palabra decantada colectivamente durante séculos na sociedade galega. Francisco Fernández del Riego, no centenario do seu nacemento, levounos a actualizar o seu labor titánico como emprendedor e divulgador da cultura e lingua galegas nos momentos difíciles da ditadura. E tamén a creación galega recibiu un xusto recoñecemento nos premios nacionais deste ano: Luz Casal, na modalidade de músicas actuais; Miguelanxo Prado, na de cómic; e Manuel Álvarez Torneiro e José María Merino, na de poesía e narrativa, respectivamente.

Arredor destes nomes e proxectos sumámonos, desde as diversas institucións e entidades encargadas de alentar a difusión cultural dentro e fóra de Galicia, para contribuír na construción dese esforzo colectivo que chamamos cultura galega. Recoñecementos, premios e celebracións que singularizan un espazo cultural galego denso e diverso, caracterizado por unha actividade cultural que non se detén, como son bos exemplos o Culturgal ou as feiras do libro de Galicia. E que chega a todos os recantos do país, que flúe en todas as direccións mediante unha sociedade civil activa, implicada e participativa. Con equipamentos bibliotecarios, museísticos e arquivísticos cunha demanda social crecente; con proxectos de dimensión internacional, como MICAtlántica ou a participación de Galicia nas principais feiras internacionais do libro; con iniciativas cara á industria cultural, como a feira profesional das artes escénicas (Galicia Escena PRO) ou as axudas á produción e desenvolvemento audiovisual; e con iniciativas como a biblioteca dixital galega, Galiciana.

Tamén foi este un ano en que persisten dificultades e retos: para os diferentes sectores da cultura, que teñen limitacións de financiamento e están a recompoñerse para afrontar o novo escenario socioeconómico; para as Administracións, que seguen a axustar orzamentos en que se priorice o mantemento dos equipamentos culturais básicos e das principais convocatorias e programas; e para a sociedade e familias, que teñen menos capacidade de gasto (tamén en cultura) e que agora deben colaborar máis activamente no seu financiamento.

Todos temos unha fonda preocupación polas repercusións que a situación socioeconómica pode ter na consolidación dos proxectos culturais. Os modelos de financiamento, o reto dixital, a piratería ou a suba do IVE nalgúns produtos culturais son todos eles desafíos de enorme magnitude que forman parte dunha axenda cultural para o 2014 que pasa, sen dúbida, pola formulación de políticas culturais públicas que sigan a garantir o acceso á cultura da cidadanía, a contribución á cohesión social e territorial, e que ademais afortalen o tecido produtivo e o emprego desde e na industria cultura galega.

Pero tamén temos o convencemento de que os valores creativos non minguaron neste tempo; ao contrario, somos sabedores de que non falta talento, creatividade e proxectos compartidos e de que hai semente para espazos novos no ámbito cultural. O noso feito cultural, desenvolvido sobre o que recibimos dos devanceiros, é cemento para a construción da nosa forza colectiva, para a nosa cohesión social, pero tamén para a nosa estima, para a proxección no mundo, para a nosa identificación. A cultura é ferramenta para o diálogo, co pasado e co presente, entre nós e o mundo, é ponte sólida de valores para crear, compartir, construír, coñecer e relacionarnos. Por iso, convén lembrar que nestas décadas de Gobernos democráticos produciuse un avance considerable na xestión e na difusión da cultura. O conxunto de equipamentos culturais e as actividades que neles se xeran, desde as casas da cultura das vilas máis pequenas ata o Gaiás, son espazos para a proxección desta tarefa colectiva de construción cultural.

Os Premios da Cultura Galega, recentemente entregados, son unha mostra desa construción colectiva. Aí quedou recoñecida a excelencia de propostas individuais nos diferentes ámbitos, pero está tamén o traballo colectivo a prol da cultura desenvolvido desde diversas instancias. Os bidueiros que arrouparon o escenario este ano son unha metáfora desa fertilidade creativa de Galicia, nacida da terra e alimentada polas raíces. E son mostra tamén da forza do conxunto, da potencia desa construción colectiva. Porque a cultura é un activo para a nosa forza social e tamén para a economía e a riqueza do país.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
18 votos

Un ano vizoso para a cultura galega