Un vaso que deberiamos seguir enchendo

Víctor F. Freixanes
Víctor F. Freixanes VENTO NAS VELAS

OPINIÓN

10 feb 2013 . Actualizado a las 07:00 h.

I ntento explicar aos meus alumnos as razóns e o misterio da lectura. O noventa por cento da poboación consume decote televisión: arredor de catro horas e media diarias. Os nosos rapaces e rapazas falan máis co televisor ca cos pais ou mesmo cos mestres na escola. Con tales referencias estamos a construír o mundo. Os libros son outra cousa. Fronte á pasividade no consumo da imaxe (a imaxe publicitaria e a imaxe televisiva sobre todo), a lectura é un acto individual da vontade, que accede así á información e ao coñecemento, tamén ao pracer do relato. A vida é un relato, unha longa e fascinante narración, que formulamos con palabras. Pensamos con palabras. Soñamos con palabras. Amamos con palabras.

Segundo o último Barómetro de Hábitos de Lectura e Compra de Libros en España (2012), o 59,1 % da poboación le libros. Certo que en Galicia seguimos por debaixo da media española (55,2 %), en parte polas características da nosa sociedade, moi envellecida. Pero o 61,6 % dos galegos e as galegas lectores len (tamén) en galego. Velaquí un dato impensable hai algunhas décadas. Unha vez máis podemos ver o vaso medio cheo ou medio baleiro. Neste caso, aínda que paseniñamente, o vaso segue enchendo. Unha perspectiva optimista que quero salientar, pois a inmensa maioría desa poboación amiga dos libros anda por debaixo dos vinte anos. ¡Aquí é onde hai que seguir traballando!

O que vou dicir non é nada novo: as sociedades máis prósperas, máis desenvolvidas, con máis capacidade para afrontar o futuro, tamén nestes tempos de crise e difíciles encrucilladas, son sociedades lectoras. Sociedades onde o consumo de libros (non necesariamente libros mercados, tamén existen as bibliotecas e os préstamos) constitúe unha práctica habitual, interiorizada nos individuos e nas familias. Acceso á información e ao coñecemento a través do hábito lector, recomendación que repiten todos os organismos internacionais preocupados polo crecemento e mesmo pola saúde cultural (e democrática) das sociedades. Debería preocuparnos moi seriamente a merma case que radical de recursos que se está a aplicar neste ámbito, coa supresión de dotación de bibliotecas, desaparición de apoios a campañas lectoras e á produción editorial, abandono dun espazo estratéxico que, como non ten resultados inmediatos (a formación de capital humano recolle froitos a medio e longo prazo) seica non interesa, ou non cadra tan visible na foto.