Máis de 7.000 quilómetros en busca dos 162 cruceiros da Ribeira Sacra

O lucense Fernando Arribas conclúe, logo de tres años de traballo, o inventario destes monumentos na zona sur de Lugo


lugo / la voz

Sete mil cincocentos quilómetros percorridos, tres anos de traballo e algún que outro susto provocado por cans rurais aos que parece que non lles gustan os investigadores... Sen ningunha dentada, aínda que con algún susto, o investigador lucense Fernando Arribas rematou o traballo de inventariar os cruceiros da Ribeira Sacra. Aínda sendo esta unha das zonas de maior interese de Galicia e tamén de España, non se coñecía moito sobre eses pequenos monumentos colocados, moitas veces, nos cruzamentos dos camiños para invocar a protección dos santos.

Arribas censou 162 cruceiros o que fai que esta comarca sexa a máis rica da provincia, logo da Terra Chá, neste tipo de elementos do traballo popular. «A cronoloxía destes monumentos vai dende os séculos XV e XVI ata o XXI, proba evidente de que esta arte aínda segue viva», expresa o autor do traballo.

O investigador fixo máis de 4.000 fotografías para recoller hasta os mínimos detalles de cada cruceiro, cruz e peto de ánimas. Todo este material pasa a agrandar os fondos que xa ten sobre os cruceiros da comarca da Terra Chá, Lugo, diversas partes de España e tamén doutras de Europa, como, por exemplo, a Bretaña francesa.

Grande patrimonio

«A Ribeira Sacra é algo máis que románico, paisaxe e viño. A comarca posúe un patrimonio etnográfico importantísimo entre o que destacan especialmente os cruceiros, cruces de pedra e petos de ánimas, monumentos aos que, lamentablemente, non se lles presta a atención que merecen», di Arribas Arias.

Para o traballo, percorreu cada unha das parroquias de 12 concellos: Carballedo, Chantada, Monforte, Pantón, Paradela, Pobra de Brollón, Portomarín, Quiroga, Ribas de Sil, Saviñao, Sober e Taboada. Foron 7.500 quilómetro, tomando sempre Lugo como punto de partida, xa que é nesta cidade na que reside o autor que levou a cabo o reconto en fins de semana e vacacións, centrando o traballo nos meses de verán dadas as mellores condicións para a realización do traballo de campo.

Rematada a tarefa de inventariar, o autor asegura que o seguinte paso é levar a cabo a fase de catalogación que consiste nun estudo máis detallado de cada cruceiro, «buscando paralelismos con outros da zona e doutros lugares». Algúns destes inventarios, como é o caso dos concellos de Sober, Carballedo e Chantada, xa están publicados nas actas dos últimos congresos galegos de cruceiros.

O informe reflicte, entre outros datos, que o cruceiro máis antigo da provincia está en San Vicente de Castillón, no concello de Pantón. «É o máis veterano dos que teñen data na provincia de Lugo, xa que foi realizado no ano 1610. Destaca polo seu repertorio iconográfico e epigráfico. Singular, e tamén un pouco enigmático, é o fermoso cruceiro de Vilar de Ortelle», apunta Arribas.

O investigador e historiador recorda que algún deles, como é o caso do de San Miguel, en Paradela, foi motivo dun selo de correos con motivo dunha serie sobre o Camiño de Santiago.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos
Comentarios

Máis de 7.000 quilómetros en busca dos 162 cruceiros da Ribeira Sacra