Do «confinamento» de Ánxel Fole


Evoco hoxe un gran mestre do relato curto en galego, un narrador que foi moi celebrado desde que publicou Á lus do candil. Contos á carón do lume (1952) e Terra brava. Contos da solaina (1955). Son contos situados na xeografía e na antropoloxía das terras luguesas do Incio, de Quiroga e do Courel, onde, por certo, o autor pasou longas tempadas despois da Sublevación do 36. Foi unha especie de escudo para evitar ou non propiciar, en casas de certos apelidos -e de nobre condición-, a represión política da época. O certo é que neses mesmos anos, houbo períodos nos que Ánxel Fole (1903-1986) exerceu de profesor de Literatura nunha academia de Lugo. El non era Licenciado en Letras (nin en Dereito, carreira que comezara), pero en Lugo algúns sectores non só coñecían a súa erudición na materia senón que estaban dispostos a axudalo, en tempos tan míseros, para que gañase unhas cadelas. Claudio Rodríguez Fer, o seu máximo estudoso, ten dedicado páxinas precisas á vida do escritor nestes anos.

Sobre a actividade literaria e docente daqueles tristes anos eu posúo un texto revelador: un “libro” de Fole titulado Lecciones de Historia de la Literatura especiales para el examen de Estado por el profesor de la asignatura. O exame de Estado era, no plan de 1938, a Reválida dos sete cursos de Bacharelato, proba -escrita e oral- que se facía en Santiago ante profesores universitarios. Naquel plan -o primeiro bacharelato franquista- cursábase, en quinto, un ano de Literatura universal, e algúns dos seus temas eran frecuentes nesa solemne proba. O que eu posúo é un mecanoscrito de 101 cuartillas nas que Fole aborda o discurso literario mundial desde Los orígenes del lenguaje ata a Xeración do 98 e os seus epígonos. Son tantas as literaturas, os períodos e os escritores que Fole, por razóns didácticas, só ofrece breves sínteses dos capítulos máis significativos.

Pero non é un manual trivial. Falando das literaturas exóticas, relaciona o haikai xaponés con certos versos de Antonio Machado, ou tratando dunha nobre literatura antiga, a sánscrita, Fole ofrece aos seus alumnos versos de Kalidasa, «el más grande poeta de la literatura india», na tradución castelá de José Herrero. No capítulo final dedica dúas páxinas a Ortega y Gasset nas que, ademais de achegarse ao seu pensamento e ao seu fulgurante estilo, comunícanos a súa admiración intelectual polo escritor que máis influíu «en las generaciones posteriores».

Este mecanoscrito regaloumo en Lugo, no ano 1960, o brillante profesor de Matemáticas José Luís Salgado Diéguez, que fora alumno de Ánxel Fole no seu bacharelato. Na páxina 2 figura unha breve nota prologal asinada por A.F.

Este valiosísimo mecanoscrito proporcionoume, nestas datas de confinamento, unhas horas de rica e melancólica compaña. Escribiuno Ánxel Fole, aquel home tan inocente e tan lúcido, en horas moi especiais.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
10 votos
Comentarios

Do «confinamento» de Ánxel Fole