«A lingua de signos axuda aos nenos»

A filóloga lucense Cristina González presenta unha tese e lamenta a falta de coñecemento e de apoios das Administracións


lugo / la voz

Cristina González Abelaira é unha filóloga nada en Castroverde que logo de completar os estudos na Facultade de Humanidades de Lugo e de ter unha estancia no Colegio de España en París, puido comprobar como faltaban estudos científicos, salvo algúns feitos desde a Universidade de Vigo, sobre a lingua de signos e a súa inclusión no sistema educativo galego. Esta profesora no CPI San Tomé do Carballo de Taboada acaba de defender en Lugo a súa tese -dirixida polos profesores da USC Modesto Rodríguez e María Luz Zas- sobre a planificación lingüística da lingua de signos na educación en Galicia. O traballo foi recoñecida con sobresaínte cum laude. Fala con paixón sobre un traballo que fixo grazas a unha bolsa predoutoral da Xunta entre os anos 2013 e 2016.

-De onde xorde o interese pola lingua de signos?

-Como filóloga sempre me interesaron as linguas e estando en París contactei con persoas que traballaban en diferentes investigacións, e vin que neste campo existía unha total falta de información e unha ignorancia no ámbito educativo galego, ademais de que creo que era necesario dar voz ás persoas xordas.

-En que aspecto desta lingua se quixo centrar?

-Pois foi un enfoque émico, coa intención, xa digo, de darlles voz ás persoas xordas, e para iso foi importante documentarse con eles, graveinos, escoiteinos, coa idea de saber que pensan, e así podelo transmitir na tese. Creo que desde as Administracións non os escoitan. Por exemplo, eu son profesora de Secundaria, e chama a atención como a Lomce e os reais decretos permiten o emprego nas aulas da lingua de signos, pero no caso de Galicia non aparece, porque o que redactou o decreto non o sabía. Creo que as Administracións deben articular plans para a formación en lingua de signos dos profesionais que traballan con alumnado xordo, e fomentar maior presenza de intérpretes no centros.

-Hai moito descoñecemento...

-É que seguen a falar de conceptos como ‘xordomudo’ ou ‘linguaxe de signos’, e as persoas xordas non son mudas, emiten sons.

-Que lle pode achegar a lingua de signos a un rapaz?

-Saber conceptos de calquera lingua sempre serán positivo e mellora as competencias dos alumnos, sobre todo as comunicativas. Trátase dunha lingua visual que non aproveitamos. A de signos non é só dos xordos, non é propiedade destas persoas, senón que debería interesarnos a todos e axuda a todos os nenos.

-E é unha lingua universal?

-En España só está recoñecida a española e a catalá. Foi unha mágoa que non se intentase recoñecer a lingua de signos galega, pero desde a federación de xordos non quixeron no seu momento, cando a lei do 2007 si recoñeceu as outras dúas. En Galicia hai signos propios pero cando se aprobou a lingua española dixeron desde Madrid iso de que os signos eran feos e «pailáns». Acabaron reproducindo o mesmo que pasou coas persoas que falaban galego fronte aos castelán falantes. Por iso, agora, en Galicia, houbo un proceso de substitución lingüística. Cando fixen a tese puiden falar con informantes de idade avanzada que ao viviren en contornas illadas e que estudaron en colexios de xordos signos en galego, aínda teñen as expresións propias.

-Na tese fala do ámbito sanitario.

-É que coa clase médica «nos hemos topado». Desde o momento que un cativo nace xordo aos pais non se lles informa que existe unha lingua de signos, senón que se trata desde a discapacidade e a rehabilitación. Non existe un enfoque lingüístico, senón só médico e patolóxico. E aos nenos implantados non lles prexudica para nada que saiban a lingua de signos, todo o contrario, suma. Si apostemos polos avances médicos, pero que se informe aos pais sobre a lingua de signos.

-Vostede aplica esta lingua cos seus alumnos?

-Si, con cancións, con tarefas de Lingua Castelá e Literatura, e están encantados. Saben presentarse, signarse... Os rapaces que teñen máis dificultades nas linguas melloran cando aprenden nocións da de signos, porque é unha lingua de memoria visual non auditiva, e se queremos conseguir persoas con competencia comunicativa, a de signos enriquece. Pero creo que a economía e a política puideron sobre a lingüística sen ter en conta as necesidades reais das persoas.

 

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
3 votos
Comentarios

«A lingua de signos axuda aos nenos»