«Unha boa parte da cultura galega ten moito que ver co monte»

Esteban Roca, historiador, salienta o traballo económico e social dos comuneiros

Roca cre que se os recursos de monte se explotan e quedan no medio rural, é máis doado loitar contra o despoboamento
Roca cre que se os recursos de monte se explotan e quedan no medio rural, é máis doado loitar contra o despoboamento

GUITIRIZ / la voz

Esteban Roca Núñez escolleu como tema para o traballo de fin máster a evolución do monte veciñal en man común no concello de Guitiriz no século XX. O asunto non lle queda lonxe, pois é de Parga, unha das zonas do municipio onde o monte comunal e a actividade forestal en xeral teñen unha importante presenza.

-Sabe realmente a sociedade o que é o monte comunal?

-Creo que se sabe o que hoxe se considera monte comunal, é dicir, o que son as comunidades de montes que xestionan un territorio. O que quizais non se sabe é o que representou o monte comunal ao longo da historia. Por outra banda, creo que a xente do medio rural, coas súas explotacións, si coñece o mundo do monte; sobre todo, coñéceo xente que vive no medio rural e do medio rural.

-Que valor ten realmente o monte?

-Está pouco valorado, porque afecta a máis cuestións do que se pensa. O monte ten un potencial económico, e do monte extráense moitos recursos: madeira, pedra, pastos... Pero o monte ten tamén outras connotacións, coma a paisaxe. Galicia está identificada coa paisaxe do monte, e unha boa parte da cultura galega ten moito que ver co monte: no noso himno fálase de árbores. No caso de Guitiriz, tamén é obvio.

-Cal é o valor histórico do monte en man común?

-Dende que o mundo se organiza coma hoxe, non se entende o medio rural sen o monte. Do monte saen materias primas nas que se sustenta a vida rural: pastos, toxos, leña... Iso foi variando, e o monte orientouse máis á industria, como ocorreu despois das repoboacións forestais de hai décadas. Todo iso se lle pode aplicar ao monte comunal, porque a principios do século XIX, por exemplo, o monte comunal representaba unha boa parte do monte galego.

-Entende as características do monte comunal alguén que non o coñece de preto?

-Pode que non, porque unha das características do monte comunal é que se considera comuneiro a quen vive de maneira estable nun sitio. O que non sexa comuneiro quizais non entenda iso. Pero no pasado si foi importante, porque o monte axudaba a crear sociedade e era un eixe sobre o que xiraba a vida económica e social.

-Se o medio rural se vai abandonando, que futuro poden ter as comunidades de montes?

-Probablemente nun contexto coma o que se vive dende hai anos, no que a xente marcha porque non hai servizos, é complicado para as comunidades de montes. Por iso é importante que se tente darlle valor ao medio rural e frear ese proceso.

-Que pode facer unha comunidade de montes no obxectivo xeral de conseguir un medio rural máis vivo?

-Creo que cómpre explotar os recursos do monte de maneira que queden aquí: así poderíase conservar máis o rural. É só unha idea; pero creo tamén, dende unha perspectiva cultural, que debemos dar valor ao noso pasado e ao noso presente.

-Guitiriz ten comunidades de montes en case todas as parroquias. Supón iso unha situación excepcional?

-Polo que levo estudado, Guitiriz segue as directrices xerais do monte galego. A principios do século XVIII, dous terzos do territorio galego eran montes. En Guitiriz, hoxe, o monte comunal é aproximadamente un 30 % do territorio do concello. Pero dende o punto de vista socioeconómico si é un caso moi activo, porque practicamente cada parroquia ten a súa comunidade de montes e é algo que mesmo está presente nas conversas. Aí sí é unha excepción.

Inicio.

Esteban Roca Núñez naceu en Parga (Guitiriz) en 1997.

Traxectoria.

É licenciado en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela (USC).

Actividade.

Está a preparar un estudo, que é un traballo de fin de máster, sobre a evolución dos montes comunais no concello de Guitiriz no século XX.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
3 votos
Comentarios

«Unha boa parte da cultura galega ten moito que ver co monte»