Arte en Lugo que empatiza con las desigualdades: «Para facer que a historia se entenda, funcionan mellor moitas veces as linguaxes contemporáneas»

Laura López LUGO / LA VOZ

LUGO

Acto de donación de las obras de Ruth Lodeiro y Violeta Bernardo a la Rede Museística
Acto de donación de las obras de Ruth Lodeiro y Violeta Bernardo a la Rede Museística

Las artistas Violeta Bernardo y Ruth Lodeiro donan piezas con motivo del 20 aniversario de la Rede Museística Provincial, dentro del proyecto museológico «Soterradas. Vidas e historias na busca de xustiza social»

11 sep 2026 . Actualizado a las 19:07 h.

La Rede Museística Provincial de Lugo sigue sumando fondos con motivo de su vigésimo aniversario. Si hace unos días se anunciaba la donación de más de una treintena de obras de la artista e investigadora Concha Mayordomo, de su colección «Mulleres», este jueves fueron otras dos creadoras quienes formalizaron la entrega de varias de sus piezas a la Rede, en un acto en el Museo-Fortaleza de San Paio de Narla, en Friol: Violeta Bernardo, que se convierte así en la única artista con obras de su autoría en los cuatro museos provinciales; Ruth Lodeiro, que dona una pieza para San Paio de Narla, otra para el Museo Provincial de Lugo y otra más para el Pazo de Tor (Monforte).

Más allá de la importancia de estas cinco donaciones para enriquecer los fondos de la Rede, estas piezas adquieren una relevancia especial, además, porque se incorporan al proyecto museológico «Soterradas. Vidas e historias na busca de xustiza social», en el que se trabaja la interseccionalidad de las desigualdades, el territorio y la justicia social, pero a través de nuevos lenguajes, por lo que el arte contemporáneo dialoga con el patrimonio: «Para facer que a historia se entenda, moitas veces funcionan mellor as linguaxes contemporáneas», explica Encarna Lago, gerente de la Rede Museística. «Se falamos das desigualdades dos ciclos de vida, ao mellor non se entende ben o que significa. Porén, se expoñemos uns zapatiños de bebé, outros dunha avoa cun juanete e aproveitamos para falar das desigualdades específicas na infancia, na mocidade, na idade adulta... facendo un traballo didáctico, enténdese moito mellor», continúa Lago. Así que son obras que llegan para completar un discurso museológico.

Y esa es la labor de las artistas. En el caso de Violeta Bernardo, presenta, a través de diferentes zapatos, cómo las desigualdades atraviesan a las generaciones desde la infancia hasta la edad adulta, con Pantasmas do pasado. Desigualdades nos ciclos de vida. En cuanto a Ruth Lodeiro, dona Espiñas como Rosas, Semente y Babel, con motivo también del proyecto Tecendo xuntas. «A peza de Ruth destaca por todo o significado que ten, que presentamos fundida en terra a carón dun arado, ao lado das «Facedoras» de Lugo, cunha montaxe que ten un significado especial dentro deste novo proxecto deste novo San Paio de Narla», relata Encarna Lago.

Comprender el pasado

El museo de Friol cuenta así con una mirada desde el prisma de la investigación y la educación, «para sacarlle partido ao edificio e ao seu pasado; por exemplo, cando as irmandiñas e irmandiños se rebelan e derruban este castelo, cousa que ata hai moi pouco pasaba desapercibida; ou a presenza dunha sala convertida nun gabinete de curiosidades, uns gabinetes que foron orixe dos museos...», continúa Lago.

La gerente explica que Narla cuenta, a día de hoy, con una serie de piezas de artistas contemporáneas «que nos falan de elementos do pasado, pero ao velo contemporaneizado, vémolo e entendémolo moito mellor. É o caso do documento de María González, a muller que fora violada en 1738 e que, a través da peza de Luz Darriba, conecta moito mellor co presente», matiza.

Por otro lado, también se presentó una obra de Isaac Senchermes Soldado, que estará en la entrada del Pazo de Tor, formando parte del proyecto museológico. Se trata de Archivo 24, que recibió el Accésit Aira, pintada con polen, y que habla precisamente de los distintos tipos de diversidad y de la importancia de actuar a modo de abejas, como polinizadores de conocimiento y de valores.