Ruta polas aldeas e soutos dos Ancares: «Se desaparece este ecosistema, cae o mundo»

María Guntín
María Guntín OS ANCARES / LA VOZ

LUGO

As montañas nevadas conforman unha paisaxe de película nos Ancares
As montañas nevadas conforman unha paisaxe de película nos Ancares Carlos Castro

Nalgunhas zonas quedan pallozas, pero co teito cuberto de chapa ou desfeitas

20 feb 2021 . Actualizado a las 21:12 h.

Montañas, prados e soutos tinguidos de branco. Son hábitats naturais que conforman unha paisaxe espectacular, un paseo de séculos pola cultura e vida dos Ancares. «Seguro que o oso pardo anda por aquí», di David López, un enxeñeiro forestal que naceu en Barcelona e vive en San Román de Cervantes. El é o encargado de dirixir unha ruta que permite entender un pouco mellor o tesouro que conserva unha comarca que se desangra pola caída demográfica que sofre dende hai anos. «Os soutos aquí son moi difíciles de manter pola pendente que teñen, non se poden mecanizar. Os prados están conectados entre si por regos e mantéñense grazas ao esforzo das poucas persoas que aquí viven», conta o enxeñeiro. A máis de mil metros de altitude, dende a parroquia de Borzoado (Cervantes), David explica que o difícil acceso dalgunhas terras é ao mesmo tempo, a súa salvación: «Non se volven sementar, o que permite que só haxa sementes autóctonas e, polo tanto, unha maior diversidade».

Os montes, prados e leiras gardan un gran patrimonio inmaterial. «Se desaparece este ecosistema, cae o mundo», di este enxeñeiro de camiño a Xantes, unha aldea que pertence a San Fiz de Donís na que tan só vive un matrimonio co seu fillo. Eles son os propietarios dun caneiro espectacular, un sistema para mover unha serra e tallar madeira empregando auga. Ademais, teñen un castiñeiro que, nos mellores anos, da mil kilos de castañas, «pero este ano non houbo, cando ás árbores morren, que faremos os habitantes?», din os donos desta paraxe.

Neste lugar hai tamén unha ponte románica descoñecida e un antigo castro sen escavar. En Xantes, Laura, de 70 anos, é a muller da casa. Ás portas do seu fogar e á pregunta de como leva o inverno, ela non dubida en contestar: «Depende de como o mires. Si, ser é duro, pero temos que estar previdos». Nesta casa dedícanse á gandaría e á recollida de castañas. O río pasa aos pés da construción, pero este ano, coas colleitas pasou como coas castañas: non é ano delas. Estes pequenos núcleos, lembra David López, son mostra dunha economía de autosuficiencia que, aínda que agora é menos frecuente, foi a base da vida nos Ancares.