chantada / la voz

Entre as concas dos ríos Búbal e Bubaíño e ao pé da estrada que vai dende Castro a Os Peares por Temes, está a aldea de San Mamede, un lugar que destaca pola calidade das suas construccións de granito.

Din os vellos que nos lugares onde a pedra é moi boa a terra non o é tanto, e que é boa para o pan e pouco máis. Pero no municipio de Carballedo, a aldea de San Mamede presume de ter pedra de calidade e de contar con fértiles hortas. Conserva xunto cos demais lugares da súa parroquia -Faíl, Galegos, Lulás, Veiga e Vilagarcía-, e tamén con outros núcleos das freguesías veciñas de Castro e Santiago de Lousada, unha gran abundancia de exemplos de arquitectura popular da pedra.

A pedra que se ve en San Mamede é un granito que debido ao seu nivel de dureza é doado de traballar e de extraer das canteiras. Tanto é así, que se conta que algúns edificios senlleiros da cidade das Burgas -como o que foi o Hotel Miño, aínda en pé na rúa do Paseo-, foron construídos con granito do lugar da Canteira, en Castro de Carballedo.

O arco de bloques

Pero entre os rechamantes exemplos que amosa a aldea de San Mamede, capital dunha das parroquias que levan o nome de Lousada -pois en Carballedo son dúas con ese nome, Santiago de Lousada e San Mamede de Lousada- está o arco de bloques de pedra que atravesa a vía principal, unha construción que, aproximadamente e segundo a memoria dos máis vellos do lugar e o que teñen escoitado dos seus devanceiros, tería a súa factura no século XVIII, con pedras traídas da zona da estrada que baixa ao río Bubaíño. Este tipo de paso elevado pódese ver outras aldeas, case sempre de madeira e pechados formando espazos en vivendas. O máis parecido da contorna está en nunha aldea de Oseira, pero non ten a magnitude nin a regularidade deste de San Mamede.

O cometido de tal obra era, seguramente, facilitar o paso a unha leira propiedade da casa que quedaba ao mesmo nivel. Co arco podíase levar herba ou o que fose sen ter que baixar e subir outra vez á rúa, que ata non hai moito en inverno estaba chea de bulleiro.

É certo que este paso dálle indentidade á aldea, mais se non o tivese, San Mamede tampouco pasaría desapercibida a quen por aquí se achegase, porque son moitos máis os elementos construídos coa boa pedra desta parte do concello de Carballedo. Ao carón da vía hoxe cementada que atravesa a aldea de arriba a abaixo e das tres praciñas que atravesa, pódese apreciar a magnificencia e calidade das casas e outros elementos que compoñen a identidade deste lugar. Soportes de balconadas que recordan aos maís poderosos pazos de Galicia, dinteis na vella casa da escola, saíntes dos volumes das casas a estreitos calexóns como caprichos dos sólidos muros, rectilíneas ranuras de ventilación delatoras de despensas para curar a matanza, un cruceiro na praziña debaixo da igrexa... Ou a propia igrexa, da mesma calidade constructiva e con panteóns barrocos no seu cemiterio.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
11 votos
Comentarios

San Mamede, onde a pedra cobra vida