Cada un tira do seu


Oactual proceso de construción ideolóxica da Ribeira Sacra como paisaxe imaxinada dá lugar a relatos que procuran lexitimar certos intereses políticos e económicos. Neste contexto, os hostaleiros dan de comer e de durmir, os adegueiros producen viño, os políticos xestionan e os científicos investigan. Así debería ser. O problema é cando a axenda do que cómpre facer aquí é definida só polo mundo da empresa.

Nesta nova inventio do século XXI o empresario Antonio Rodríguez destaca con luz propia. Imaxino a este emprendedor coma un Javier de Burgos do século XXI, debruzado sobre o mapa da Ribeira Sacra, lapis en man, definindo fronteiras imposibles, inventando xeografías inauditas, abrindo camiños históricos que, casualmente, sempre pasan polas súas leiras. Celebro o seu artigo en La Voz porque fai un chamamento á autoridade dos historiadores para alicerzar a súa hipótese viaria. A eses mesmos historiadores que desbotan a orixe romana da paisaxe vinícola da nosa ribeira e aos que el non fai caso. Cada un fala da Historia segundo lle vai nela. Rodríguez é un dos máximos responsables da socialización dun inexistente pasado romano. Por suposto, cada quen no seu solar pode facer arcos á romana, disfrazarse de centurión, montar norias e imaxinar a Nerón brindando co viño de Amandi mentres arde Roma. Outra cousa é convencer de algo que non existe a veciños, avaliadores da Unesco ou usuarios do turismo cultural e de calidade. Isto si é unha grande incongruencia. Despois das abas sacras e das vias luci, Rodríguez abre a porta a outra inventio: o-Camiño-de-Inverno-que-pasa-por-Doade. Unha vía que, seguindo o seu argumento, vén da época dos romanos (non podía ser doutro xeito), que existe porque pasa por unha ponte romana (ponte Bibei), porque une sitios bonitos e porque si. Porque a Via Nova foi moi importante…, claro, nun contexto como o da Gallaecia romana.

Esquence o autor que Santiago non existe como lugar de peregrinación cristián ata a inventio do século IX e que a rede medieval de camiños xacobeos configúrase dende aquela. Dende a prehistoria o val do Sil é o acceso natural ao interior de Galicia. Sabíano os romanos e os enxeñeiros decimonónicos do camiño de ferro. A Orde de Malta asentouse en Quiroga e O Incio para dar servizo hospitalario aos pelegríns. A nova vila da Pobra do Brollón xurdiu no século XIII co apoio da Coroa, como nó viario nesa ruta xacobea coñecida hoxe como Camiño de Inverno. E así poderiamos seguir, predicando sós nos socalcos e os pataos.

Remata Rodríguez de xeito desafortunado, ao meu ver, dicindo que o Camiño non debe ser catapulta (romana, supoño) para «encumbrar a personajes de diversa índole ni para servir a intereses personales y localistas». Un home educado, implicado na loita contra o feísmo, debería poñer nome e apelidos, porque é moi feo guindar a pedra e agochar a man. Pero o gran mérito do empresario, na miña humilde opinión, é crear nestas páxinas un novo xénero literario: o alegato localista contra o localismo. Isto si que é revolucionario. Como dicía o meu avó: Cada un tira do seu pra que lle medre.

Por Xurxo Ayán Arqueólogo do proxecto do castro de San Lourenzo

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
2 votos
Comentarios

Cada un tira do seu