«Estudei a toponimia de 35 concellos de Lugo porque me apaixonaba moito»

Miguel Cabana
miguel cabana LUGO / LA VOZ

LEMOS

ALBERTO LÓPEZ

O crego e intelectual lucense aceptou unha conversa que quedou sen rematar porque a súa enfermidade xa non o permitiu

31 jul 2017 . Actualizado a las 14:25 h.

Nicandro Ares Vázquez, (Santa Eulalia de Bóveda, Lugo, xuño de 1926), faleceu e foi enterrado na súa parroquia natal o pasado luns, con 91 anos. Crego, profesor no Seminario de Lugo case toda a súa vida, reputado investigador da toponimia lucense e membro da Real Academia Galega, viviu sempre tan humildemente que lle custaba conceder entrevistas porque dicía que el «pouco tiña que contar». Hai algo máis de dous anos, cando xa estaba enfermo e a vista non lle permitía traballar, aceptou recibir a un antigo alumno para conversar sobre a súa vida e obra. Pero unha vez rematada a conversa, insistiu coa súa humildade habitual en que non contara ningunha cousa importante, e que a entrevista non tiña interese para ninguén. Tanto insistiu que quedamos en volver a falar outro día cando estivera máis descansado sobre a súa obra Estudos de toponimia galega para «redondear e ampliar» a entrevista para que aportase algo máis, segundo as súas verbas. Pero a enfermidade fóiselle agravando, ata o seu falecemento hai uns días, e nunca se puido completar. Deixala sen publicar sería unha inxustiza para un intelectual tan relevante en Lugo. Así que, vaia como homenaxe á figura de Nicandro Ares esta entrevista póstuma, gravada na súa casa, que el consideraba que «pouco tiña que aportar».

-¿Cómo foi a súa formación académica?

-Eu fun á escola no meu pobo de Santa Eulalia ata os 12 anos. E despois, no ano 1937, fun facer o exame de ingreso no Seminario de Lugo. Acórdome que mentres nos examinábamos, había avións da Guerra Civil que viñan da parte de Asturias voando sobre a cidade, e sentín por primeira vez soar as sirenas da alarma da guerra. Os cristais das ventás estaban todos cruzados con tiras de papel para que non romperan se bombardeaban. E había refuxios subterráneos na cidade, pero eu nunca os tiven que usar. Botei sete anos no Seminario, ata que me propuxeron se quería ir estudar a Comillas. Daquela xa tiña uns 19 anos e cursaba segundo de filosofía. Así que fixen a licenciatura de filosofía alí aínda que me retrasei un ano, porque me faltaban algunhas materias que non fixera en Lugo, e tiven que cursalas. E logo, a continuación, fixen alí a carreira de Teoloxía. Tiven que virme uns meses antes de rematala por unha enfermidade de pulmón que me colleu en marzo, antes de fin de curso. Volvín a Lugo, e grazas ao especialista Exiquio Sánchez Cuesta, saín adiante porque daquela apareceu a estreptomicina. Senón, xa non daban moito pola miña vida. Despois de marzo botei cinco meses na cama, e ordenáronme crego a final de ano, no 1951.

-¿A onde o enviou o bispo a exercer de crego?

-Aínda estiven un pouco convalecente na casa, hasta o 1952. E despois mandoume a unha sola parroquia pequena de O Incio, San Cristovo da Cervela, para que descansara un pouco. E alí estiven dous anos e medio. No 1955 chamáronme para dar clase no seminario. Empecei dando latín e despois houbo unha remodelación e pediume o bispo se me encargaba de Filosofía, porque tiña a carreira. E os primeiros alumnos que tiven xa celebraron as vodas de ouro como curas. E así continuei dende entón, como profesor no Seminario e dedicándome á filosofía. Estiven moi a gusto, porque a min gustábame a filosofía. Aínda que tamén dei Grego, Latín, Historia, e varias. Foi a miña vida.