Historia en ruínas no Camiño de Inverno

Os restos do antigo templo de Santa María de Montecelo, no Saviñao, están cada vez máis deteriorados

O terreo situado xunto ao templo foi aplanado cunha pa escavadora
O terreo situado xunto ao templo foi aplanado cunha pa escavadora

monforte / la voz

A Asociación Veciñal do Saviñao publicou recentemente un inventario do patrimonio relixioso do municipio no que figuran numerosas construcións históricas das que só quedan algunhas ruínas ou que desapareceron por completo. A lista foi elaborada segundo os datos reunidos por Enrique Pérez Losada, antigo alcalde e investigador do patrimonio local. Neste catálogo aparece a antiga igrexa de Santa María do Camiño, situada no lugar de Montecelo, na parroquia de Diomondi. Deste templo só permanecen en pé os arcos da nave e unha parte dos muros. O seu estado de abandono e ruína acentuouse cunha pequena obra realizada recentemente xunto aos seus restos, onde o terreo foi aplanado de forma sumaria cunha pa escavadora a fin de abrir un pouco de espazo para estacionar vehículos.

Unha parroquia desaparecida

A igrexa pertenceu con anterioridade á desaparecida parroquia de San Pedro de Besteiros, que en 1890 foi anexionada totalmente á de San Paio de Diomondi. Segundo a documentación histórica, foi construída entre 1720 e 1750. O terreo onde se levantou estivera ocupado antes por unha capela tamén chamada Santa María do Camiño, cuxas orixes poden remontarse talvez á Idade Media. A mención histórica máis antiga que se coñece deste edificio primitivo data de 1625. A igrexa que se edificou no seu lugar, cuxos restos perduraron ata hoxe, era de cruz latina cunha soa nave e dúas capelas laterais. A súa advocación á Virxe do Camiño débese sen dúbida ao feito de estar situada xusto á beira do vello camiño real de Monforte a Chantada, cuxo trazado coincide co do Camiño de Inverno. Nas inmediacións consérvase un cruceiro con peto de ánimas onde os camiñantes deixaban as esmolas.

A igrexa deixou de ser frecuentada a principios do século pasado e o seu abandono debeu verse incrementado coa construción da estrada de Monforte a Chantada na década de 1920. A partir desa época deixouse de utilizar o antigo camiño real. A pesar do seu estado ruinoso, o edificio constitúe un notable elemento do patrimonio histórico local asociado ao Camiño de Inverno.

Outros casos semellantes

Non é este o único templo arruinado que se coñece na actual parroquia de Diomondi. O inventario da Asociación Veciñal do Saviñao menciona tamén a igrexa de San Pedro de Besteiros, que foi a cabeceira da desaparecida parroquia do mesmo nome. Caeu na ruína xa no século XVIII e hoxe só quedan ao descuberto a súa planta e algunhas sepulturas. Tamén desapareceu a igrexa de San Mamede de Buxán, vinculada desde hai séculos á de Diomondi. Un escrito de doazón asinado polo bispo Hermenexildo no ano 950 parece mencionar ambos templos. Os seus restos encóntranse á beira do Miño, por debaixo da aldea de Galegos. A finais da Idade Media esta igrexa foi a matriz do denominado Couto de Buxán, pertencente ao convento cisterciense de Castro de Rei de Lemos -no actual municipio de Paradela-, que á súa vez dependía do mosteiro ourensán de Oseira. En 1764, o bispo lucense Juan Sáenz de Buruaga ordenou a súa demolición.

Na parroquia de Diomondi coñécese ademais a existencia de catro antigas capelas que tamén desapareceron. Unha delas é a de Santa Catarina, situada nas cercanías do lugar de Ver e mencionada nun documento de 1543. Hai moitos anos que os seus restos foron aproveitados polos veciños para levantar un alpendre. Por outro lado, no lugar de Piñeiro encontrábase a capela de San Cosmede, que figura en documentos dos séculos XV e XVI e da que só se conservaron unha pía de pedra e un fragmento de sartego. Menos rastros aínda deixou a capela de Santa Lucía -mencionada nun documento de 1696-, da que tan só perdurou o topónimo nunha zona de viñedos próxima á nacente do arroio de Belesar. Correu unha sorte parecida a capela de San Antón de Bexán -no lugar do mesmo nome-, construída no XVII sobre restos máis antigos. Tampouco quedan rastros materiais do mosteiro e hospital de San Pedro, que se encontraba xunto á antiga ponte de Belesar.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
1 votos
Comentarios

Historia en ruínas no Camiño de Inverno