Un plano de 1928 con ideas para rebautizar rúas en Chantada

Un vello mapa revela numerosas denominacións para un rueiro que o tempo e o franquismo acabaron cambiando


chantada.

Hai documentos históricos que poden botar unha man no proceso aberto para rebautizar rúas de Chantada. É o caso dun vello plano da vila editado por A. Martín, de Barcelona, que deixa un claro testimonio de nomes que hoxe xa non figuran no rueiro, a excepción do antiguo deputado en Cortes Leonardo Rodríguez e do arquitecto Luciano Travadelo.

No caso da rúa adicada a Luciano Travadelo, o mapa feito en Barcelona no 1928 revela que daquela era máis grande que hoxe, porque collía unha parte da actual avenida de Monforte e outra da de Ourense. Por certo, e xa que hai algunhas semanas alguén prguntaba por el neste xornal, Luciano Travadelo era un destacado arquitecto lucense, ao que entre outras cousas se lle debe a porta da Estación na muralla de Lugo, alá polo 1918.

A actual praza de España, popularmente coñecida como o Cantón, chamábase naquela época praza da Constitución. A rúa da Paz era a que máis tarde o franquismo rebautizaría como Alemania, na honra do III Reich. Polo demais, a rúa do Comercio correspóndese coa actual Dos de Mayo; a carretera de Santiago é a que hoxe leva o nome do Alférez Baanante; plazuela de Oriente o que hoxe é o comezo ancho de Calvo Sotelo; Avelino Vázquez a actual avenida de Ourense dende a praza de Santa Ana ata a praza de Buen Jesús ou Catro Camiños, como lle chama todo o mundo.

Xa aparece a ponte nova

 Resulta tamén curioso ver no mapa o pequena que era a vila naquel tempo. En todo caso, xa apuntaba medrar, pois xa se pode ver nel a nova ponte da estrada de Ourense. Tamén aparecen a localización do vello cemiterio que moitos acordamos, o xulgado de primeira instancia na rúa Luciano Travadelo, o xulgado municipal na praza de Buen Jesús; a canle do río e o regato de Redondelle e o do Monte Redondo, os dous afluíntes do Asma que atravesan Chantada; a vella construción que quixo ser unha igrexa ao pé da estrada de Lugo debuxada cun cadrado solitario; ou o aldeón Costaña (calificativo usado por Costa Figueiras na súa pouco coñecida novela Chantadina ) separado notoriamente do casco urbán.

Pero é a Congostra das Escurruchas, o nome máis esquecido que podemos atopar dunha rúa de Chantada. Trátase do calexón que aínda hoxe dá servizo ás hortas entre o río e a casa de Formoso Lamas e a rúa Dos de Mayo.

E de preservar nome e documentación encargouse tamén o xa nomeado escritor Xose Costa Figueiras nuns apuntes inéditos do ano 1958 para a descripción da casa de Moure. «Camino entre el río y la parte posterior de las casas de la izquierda de la calle principal», trataríase para máis concreción da pequena rúa que parte da Alameda e que pasa por tras das casas que daban á beira ata o solar do marqués de Valladares e conducían á leira coñecida co nome de Uña do Gato, que según contan chegaba ata Zaquín. A rúa, que se chama travesía de José Antonio e é o principal acceso a piscina municipal, podería levar hoxe en día calquera deses dous nomes.

Aínda que para poñer nomes sobre o tapete de xogo do plano do rueiro, primeiro era mellor unificar os criterios para elixilos, porque aínda parecen non estar moi definidos.

De cousas e persoas

Nomes para rebautizar, poñer a novas rúas ou sinxelamente cambiar, hainos e é labor do pobo recuperalos, sexan de cousas ou persoas: Benito Rivadulla Pascual (editor dun xornal local), Modesto Vázquez Yebra (labor filantrópico de asilo), Xosé Costa Filgueiras (editor doutro xornal local e autor de Los Agros de Sureda )ou o polifacético Ángel Gómez Montero. Tamén o máis cercano no tempo Jesús das Bicicletas (as xeracións dos 60 e dos 70 ben sabemos por que merecería unha rúa), Xosé Castro Veiga (o derradeiro maquis) ou comodamente Estrada de Lalín para avenida de Portugal, máis que nada porque esa sería a última dirección que colleríamos para visitar a Lusitania.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
10 votos

Un plano de 1928 con ideas para rebautizar rúas en Chantada