Tempos de «brexit»

O Reino Unido de Gran Bretaña está a piques de comezar o camiño que o levará fóra da Unión Europea

«Penélope e os seus pretendentes», de Waterhouse. O personaxe de Homero simboliza a construción, aínda inacabada, da Europa unida
«Penélope e os seus pretendentes», de Waterhouse. O personaxe de Homero simboliza a construción, aínda inacabada, da Europa unida

Aínda que Gran Bretaña non queira estar en Europa porque a maior parte do seu pobo ten medo de perder soberanía e de sufrir a competencia de demasiados inmigrantes que poñan en perigo os seus postos de traballo e o seu benestar, os acontecementos históricos convértena nun máis do club dos pobos europeos.

O devir da historia relacionou entre si estas nacións ao norte do Mediterráneo desde os tempos do Imperio romano ata a actualidade para convertelos nesa unidade cultural que chamamos Europa. Unhas veces enfrontándose, outras aliándose, pero sempre loitando por repartirse un solar que consideraban familiar. Durante moitos séculos aquela unidade cultural e política cimentábase nunha crenza relixiosa, o cristianismo, e por iso reservábase á Igrexa e ao papado o poder supremo arbitral. Despois da disolución do Imperio romano de Occidente no século V, sucedéronse periodicamente os intentos de recreación do Imperio e sempre estaba o papa oficiando de creador de emperadores, desde o de Carlomagno, pasando polo Sacro Imperio Romano Xermánico, as cruzadas, o errado intento de Carlos V ou o postremo soño imperial de Napoleón. Pero ao impulso da unión seguía sempre o da fragmentación. Era coma se Homero botase algunha clase de maldición sobre estas terras ao contarnos na Odisea a estrataxema de Penélope para burlar aos seus pretendentes, que desfacía de noite o manto que tecía durante o día. En todos estes guisados e desaguisados históricos sempre estivo mesturada como protagonista principal Inglaterra. Por iso o Reino Unido, quéirao ou non, poderá saírse da Unión Europea, pero seguirá sendo parte de Europa.

NOVO IMPULSO DE INTEGRACIÓN

Desde finais da Segunda Guerra Mundial estabamos a pasar por un longo período de impulsos integradores, estabamos tecendo o manto diúrno, ás veces con máis rapidez e entusiasmo, ás veces con menos. Hai que subliñar que este último impulso de unificación está tendo unha característica distinta dos demais. Os anteriores debéronse ao proxecto dun país líder que ía estendendo a unidade coa súa forza militar, pero nesta ocasión elixiuse o camiño da adhesión pola suma de vontades e convencemento. Todos os membros da Unión Europea integráronse nela pola súa propia vontade e cada nación que se sumou ao proxecto é porque contou co voto positivo de cada un dos membros da Unión. O voto da nación máis pequena, como Malta, ten o mesmo valor que o da máis grande, Alemaña.

Con todo, agora enfrontámonos ao caso inverso. Por primeira vez unha nación membro da Unión proponse abandonala. Parece que chegou a hora do atardecer e achégase coa noite o momento de destecer. A saída do Reino Unido, o brexit, quere empuxarnos nesa dirección e hai quen o acirra e o estimula alén do Atlántico.

 

 

Daqueles pos, estes lodos

¿Como chegamos ata esta encrucillada? Algúns datos que nos ofrece a historia poden axudarnos a comprendelo.

 

 1 Gran Bretaña non estivo na creación do Mercado Común. A orixe da Unión Europea está na fundación en 1951 da Comunidade Europea do Carbón e do Aceiro por parte de seis países: Alemaña, Bélxica, Francia, Italia, Luxemburgo e Holanda. Esta organización consolidouse coa firma en 1957 do Tratado de Roma, que creou a Comunidade Económica Europea. Tampouco alí estivo o Reino Unido, que preferiu dar prioridade á súa colaboración con Estados Unidos e os países da Commonwealth.

  

2 Ningún británico forma parte do núcleo de persoas consideradas pais de Europa. É certo que Winston Churchill era partidario dunha Europa unida. Na Universidade de Zúric afirmou o 19 de setembro de 1946: «Debemos construír unha especie de Estados Unidos de Europa. Só deste xeito os centos de millóns de traballadores recuperarán as sinxelas alegrías e esperanzas que fan da vida algo que valla a pena vivir». Pero ningún gran político británico comprometeuse na loita por conseguir ese obxectivo como o fixeron Adenauer, Jean Monnet, Robert Schuman ou Paul Henry Spaak, considerados os pais de Europa.

  

3 Cando o Reino Unido quixo entrar despois e o solicitou en 1961 e en 1967, atopouse co rexeitamento frontal da Francia de De Gaulle, que non se fiaba da súa vontade sincera de querer camiñar cara a unha unidade máis intensa.

 

 4 Por fin conseguiu a entrada en 1973, cando xa desaparecera da escena política De Gaulle, pero sempre o seu desexo de pertencer a Europa mantívose no plano económico mostrando unha enorme morneza á hora de avanzar na unión política. A poboación británica tampouco se mostraba moi contenta coa súa entrada en Europa e só dous anos despois do ingreso, en1975, convocou un referendo de ratificación, no que gañou o si co 67% dos votos.

  

5 Durante a súa pertenza á CEE foi sempre a remolque. En tempo de Margaret Thatcher agudizáronse as reticencias. En 1984 houbo unha crise pola que esixiu o reembolso de parte da súa contribución porque lle deron menos subsidios agrícolas que a outros membros. Agravouse a crise en 1988 por declaracións que fixo a primeira ministra en contra do nacemento dun superestado europeo.

  

6 Asinou, con novos reparos, o Tratado de Maastricht de 1992 e impuxo a cláusula chamada Opt-out, pola que o Reino Unido se liberaba da obrigación de implementar a futura moeda común. E mantívose apartado da libre circulación de persoas e da Carta de Dereitos Fundamentais da UE.

  

7 Non entrou na moeda común, no euro.

  

8 O voto no referendo estivo moi dividido, pero debuxa un mapa bastante nítido. Dos catro compoñentes do Reino Unido dous votaron a favor do brexit, Gales e Inglaterra, e dous a favor da permanencia en Europa, Irlanda do Norte e Escocia. Moitas grandes cidades votaron tamén a favor da permanencia, como Londres e a súa contorna, Manchester e a súa contorna, Liverpool, Newcastle, Leeds, Cambridge, Oxford, Cardiff, Bristol... Outras grandes cidades, como Birmingham ou Sheffield votaron brexit, pero en xeral pode dicirse que o voto a favor foi máis ben rural e de poboación adulta. Xibraltar bateu as dúas marcas, a de participación, co 83,6 %, e a de voto a favor da permanencia, co 95,9 %.

 

actividades

  • ¿Quen son os principais personaxes políticos que interviñeron neste proceso? Facede unha investigación pola Rede para recordalos e resumide o papel que desempeñou cada un.
  • Para retirarse da Unión Europea Gran Bretaña ten que invocar o artigo 50 do Tratado de Lisboa, que regula o procedemento. A actual primeira ministra, Theresa May, determinou como data límite para que o seu Goberno solicite a activación dese artigo o próximo 31 de marzo. Antes, o Parlamento inglés ten que aprobar unha lei que determine os termos do acordo de separación. Por iso o tema vai estar nas noticias de cada día. Facede un seguimento deste proceso. Despois, as negociacións coa Unión Europea pódense dilatar ata dous anos.

 

 

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos
Comentarios

Tempos de «brexit»