Galicia Nomeada, a ferramenta dixital para salvar dous millóns de topónimos

Tamara Montero
Tamara Montero SANTIAGO / LA VOZ

GALICIA

PACO RODRÍGUEZ

A colaboración cidadá é chave para na aplicación desenvolvida pola Real Academia e a Xunta

21 dic 2019 . Actualizado a las 10:37 h.

Dicía Filgueira Valverde que Galicia se nomeara a si mesma tres millóns de veces. Naquela volta do camiño e neste corgo. No penedo de alá e nesa devesa. Na terra e tamén na auga. Se, citando a George Steiner, o que non se nomea non existe, Galicia existe, abofé. Se cadra, hoxe só resiste. Nos últimos trinta anos quedaron sepultados no esquecemento medio millón de microtopónimos, eses nomes cos que Galicia se chama a si mesma. Cada rocha, cada leira, cada recuncho do camiño, ten un alcume. Son unha media cincuenta por cada quilómetro cadrado de terreo. Nomes que foron esmorecendo sepultados polo cemento. Que desaparecen con cada aldea abandonada, cada persoa que morre e cada concentración parcelaria.

«Cada aldea que se perde é un tesouro que se nos vai», alertaba o presidente da Real Academia Galega, Víctor F. Freixanes. Agora xa hai un parapeto, un antepeito chamado a salvar da esmagadora do esquecemento dous millóns de microtopónimos. A Real Academia Galega, en colaboración coa Xunta, vén de poñer en marcha Galicia Nomeada. A memoria dixital ao servizo do coñecemento tradicional. Un portal e unha aplicación móbil (xa dispoñible para iOS e Android) nos que gardar un patrimonio inmaterial vasto, único. E sobre todo, moi vivo. E necesario.

O exemplo púñao o vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda: se cada rocha, cada anaco de monte, cada camiño, teñen nome de seu, localizar unha emerxencia é moito máis doado. E nas emerxencias cada minuto pode ser decisivo. Por iso non poden esvaecerse eses dous millóns de nomes. Por iso, Galicia Nomeada e un chamamento a colaborar a dous millóns e medio de galegos, que poden achegar ao rexistro a microtoponimia da súa zona.