Camilo Nogueira Román: «O primeiro reto que ten por diante Galicia é recoñecerse a si mesma»

O exdeputado no Parlamento Europeo e membro do BNG chama a superar o complexo do galego «como lingua de aldea. O complexo da Galicia pobriña»


Santiago / La Voz

A primeira iniciativa política da historia do Parlamento de Galicia data de febreiro de 1982 e leva o nome de Camilo Nogueira (Vigo, 1936). E nela interpelaba sobre o comezo da autonomía. Ao mes seguinte preguntou polo galego e acabou impulsando a Lei de Normalización Lingüística, aprobada por unanimidade. Nogueira é persoa teimuda que sempre fixo da política a arte do posible. Durante sesenta anos loitou por diferentes causas, sempre no campo da esquerda nacionalista, unha traxectoria que foi recoñecida recentemente por toda a clase política galega.

-«A esperanza razoada, a razón esperanzada», que lle di isto?

-É o lema da homenaxe. Pero non o puxen eu eh?, aínda que ten certo parecido cun libro que estou a escribir. Penso que significa mirar as cousas con certo optimismo, sen ser inxenuos.

-É un optimista no mundo do nacionalismo resistencialista.

-É que primeiro hai que resistir e logo facer que algo sexa posible. E creo que debemos acertar sobre o que é a sociedade galega, que é aberta e universal, unha potencia industrial, exportadora como Cataluña, e cunha lingua marabillosa que, sendo negada, resistiu durante cinco séculos falada pola maioría da poboación.

-Que é para vostede Galicia?

-É a miña nación, aberta ao mundo, que me fai pensar tamén nas outras nacións. Os galegos non temos desperdicio ningún en coñecer o mundo, porque somos moito máis que unha parte do Estado español. Moitos pensan que facer un autogoberno é poñer un muro, como se non existise a Unión Europea e non puideramos ir en coche ata Finlandia sen que ninguén nos pida o carné. Xa non caben os muros.

Europa é un proxecto único na historia, que non é nin Estado nin federación, nin confederación...

-Fala o europeísta...

-É que Europa é para ben. Fíxese que está gobernada por un Parlamento elixido democraticamente, que cada vez ten máis competencias, e logo hai un Senado que son os Estados reunidos, pero que codeciden con ese Parlamento. Non hai nada parecido no mundo.

-Gañan Trump e o «brexit», sube Le Pen en Francia. Está en perigo a construción europea?

-Non, e paréceme un sensentido que a UE non aproveite este momento para facer a unión política con máis intensidade. O núcleo central da UE vai perseverar na unidade, porque aínda temos pendente independizarnos dos Estados Unidos e do réxime saído da guerra mundial.

-Pero a tendencia é a reparcelar, a negar a Bruxelas, a erguer muros e buscar solucións nacionais.

-Na UE somos 500 millóns de habitantes, e penso que non hai que dar por definitivo nin o triunfo do neoliberalismo depredador nin tampouco do proteccionismo. É o lugar axeitado para plantarlle cara a todo isto; os riscos están aí, pero se nalgún lugar podemos vencer dende o poder democrático, ese lugar é Europa.

-Volvendo a vista atrás, como se conseguiu artellar o autogoberno galego, o estatus de nacionalidade, cunha posición tan marxinal do nacionalismo?

-Porque se recoñeceu o traballo feito co Estatuto da República, a nosa dimensión como nacionalidade e, aínda que a chegada da autonomía non era o ideal, nós apostamos por iso para empezar a crear a nosa entidade política.

-Máis aló do seu PSG-EG e dos deputados expulsados do BNG, que papel xogaron as outras forzas nesta tarefa?

-Piñeiro, Casares, en xeral os catro galeguistas que participaron como independentes no PSOE, favoreceron moito a construción do autogoberno. E logo había xente na UCD e en Alianza Popular que, aínda que estaban moi influídos polo españolismo, eran galegos de corazón.

-Pode darme algún nome?

-Non sei, pero aí estaría Vázquez Portomeñe. Dende logo que está Albor. Só hai que ver os discursos pronunciados cando votamos a Lei de Normalización Lingüística ou a símbolos que eran realmente emocionantes. E hoxe temos unha bandeira galega máis aceptada que a española, unha lingua propia asentada no Parlamento, que puido non ser así. O propio PP non ignora o carácter nacional de Galicia, non se atreve a proclamalo, pero xa recoñece que o galego e o brasileiro son case a mesma lingua.

-Cal é o principal desafío de futuro que ten Galicia?

-O primeiro reto que ten por diante Galicia é recoñecerse a si mesma, a lingua, a cultura, a nosa capacidade económica, sentirse que podemos gobernarnos nós mesmos, sen negar a interdependencia cos demais.

-O reto de autoestimarnos...

-Si, iso é, e tamén de ter unha idea do valor da chuvia. Ou queremos que non chova? Superar o complexo do galego como lingua de aldea. Complexo de Galicia pobriña? Hai grandes empresas polo mundo que son galegas, e xa non falemos dunha moi especial [Inditex], que moito presumirían dela se estivese en Cataluña.

-Ten futuro o BNG como proxecto político?

-Non debo entrar niso. Eu sempre defendín unhas posicións no BNG, que respectaron, aínda que frecuentemente non se asumiron.

-E debe mellorar o seu vínculo con En Marea?

-Totalmente, pero non quero facer diso un titular. Hai que reforzar o vínculo das forzas políticas galegas, porque se algún día hai un Estado plurinacional, hai que estar preparados para responder a ese desafío con forzas propias. E penso que debería haber un entendemento, aínda que agora haxa dificultades para o acordo. O mellor é traballar para que haxa un entendemento entre as forzas propias, ou entre as que recoñecen a Galicia como nación, e espero que sexa posible.

-En que modelo ve reflectido o que lle gustaría que fose Galicia?

-Claramente nun país nórdico, Dinamarca ou Suecia, onde predomina o Estado do benestar e que está dentro da Unión Europea. Podemos chegar aí, pero preocúpame que Galicia non estea preparada para a creación dun Estado plurinacional.

«Logo do ‘brexit’ e do triunfo de Trump, o núcleo da UE vai perseverar na unión con intensidade»

«Na UCD ou en AP, aínda que influídos polo españolismo, había xente que era galega de corazón»

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
23 votos
Comentarios

Camilo Nogueira Román: «O primeiro reto que ten por diante Galicia é recoñecerse a si mesma»