O galego vaise cos maiores

O informe do Instituto Galego de Estatística deixa claro que a poboación nova fala cada vez menos na lingua propia do país, aínda que a coñece


Santiago / La Voz

Parece non ter marcha atrás. Os maiores falan galego, os novos non. A enquisa de condicións de vida das familias que leva a cabo o Instituto Galego de Estatística inclúe un apartado específico sobre o coñecemento e o uso da lingua galega, e os resultados non poden ser máis claros: a máis idade, máis habitual é falar en galego sempre ou de forma maioritaria; mentres que os novos se expresan fundamentalmente en castelán.

O IGE establece intervalos de idade. Entre os 5 e os 14 anos, tres de cada catro rapaces falan case sempre en castelán (máis do 47 % fano sempre). Todo o contrario a partir dos 65 anos, o 74 % optan de xeito habitual polo galego (o 52,74 % sempre). A porcentaxe de galegos que se expresan sempre na lingua propia da comunidade vai medrando en función do envellecemento da poboación, e os que falan sempre en castelán van baixando.

Sen ter en conta a idade, o 31,2 % das persoas falan sempre en galego. Hai cinco anos a porcentaxe era similar (un 30,2 %), pero hai dez anos a porcentaxe era doce puntos superior, superándose o 40 %. O feito de que o galego esmoreza como lingua habitual, non quere dicir que non se coñeza. O dominio non varía apenas en función da idade. A excepción dos menores de 14 anos, onde so o 40 % admite saber falar ben o galego, no resto de intervalos o coñecemento é alto, e mesmo entre os mozos de 15 a 29 anos é superior ao que teñen os maiores.

Fálase pouco, escríbese menos

A lingua habitual de escritura é o castelán. Os datos son moi similares nos últimos anos, e só o 15 % utiliza o galego como lingua habitual de escritura. Nin entre os que son galegofalantes este idioma é o usado ao escribir -so un 33,5 % escriben sempre en galego-; e cando se analiza ao colectivo de persoas que fala sempre en castelán, so o 0,73 % escribe en galego.

O ámbito familiar segue a ser un espazo de conservación e uso do galego. O 44 % dos cidadáns falan sempre en galego cos irmáns; e o 42 % cos fillos. Pero é destacable que o 34 % das persoas que teñen avós lles falan sempre en castelán. Este uso do castelán e do galego varía cando do ámbito familiar se salta ao ámbito social. Os amigos son o colectivo no que máis se usa exclusivamente o galego, e o que menos os profesores dos fillos. As conversas cos médicos e o persoal de banca son outros dos actos diarios onde o uso do castelán é maioritario. Así, o 58 % dos galegos falan de xeito predominante en castelán cos profesores dos seus fillos; e o 55,75 % cos médicos. No caso dos amigos, o 50,7 % emprega de forma máis común o galego.

Relacións laborais

No traballo, o galego é máis empregado cos compañeiros e cos clientes, mentres que tanto cos superiores como co persoal a cargo, o castelán emprégase de xeito maioritario. Cos clientes só o 22 % usa sempre a lingua castelá, pero no caso dos xefes esta porcentaxe sube ao 38 %. No caso dos clientes, os datos reflicten que a maioría dos traballadores combinan as dúas linguas, o que quere dicir que en moitos casos o falante se adapta á lingua do seu interlocutor.

Nos últimos cinco anos, a porcentaxe de alumnos que recibe todas as clases en galego caeu máis de doce puntos, ata situarse no 2013 nun 2,15 %. Tamén caeu, pero pouco, a cifra dos alumnos que reciben maioritariamente en galego a docencia. No primeiro caso, a diferenza de doce puntos ten unha clara explicación no decreto do plurilingüismo no ensino, xa que establece un reparto simétrico entre as materias dadas en castelán e en galego, a diferenza do decreto do goberno bipartito, que so recollía a obrigatoriedade de que ao menos o 50 % das materias se desen en galego, sen poñer un límite máximo.

O que ocorre actualmente é que os alumnos que reciben as clases maioritariamente en galego ou maioritariamente en castelán son practicamente os mesmos -un 51 % os primeiros, un 46 % os segundos-. Na universidade ou no resto de ensinanzas non obrigatorias, como pode ser a formación profesional, este control por manter a igualdade desaparece, polo que a partir dos 17 anos o 65 % reciben as clases basicamente en castelán, e o galego quédase no 35 %.

O 20 % dos galegos ven maioritariamente a televisión en galego, mentres que o 16 % escoitan radio nesta lingua de xeito habitual. Aínda así, os medios de comunicación e Internet son basicamente canles nas que se usa o castelán. No caso dos libros a porcentaxe cae aínda máis. O 58 % fano sempre en castelán, e só o 4,8 % o fan sempre ou case sempre en galego.

Máis galego no Carballiño

No 2013, no 22 % dos fogares todos os seus membros falaban habitualmente en galego, unha porcentaxe algo inferior a hai cinco anos. Por áreas xeográficas a de Carballiño-O Ribeiro e a de Coruña suroriental son as que presentan máis fogares con falantes en galego, mentres que as áreas urbanas de A Coruña, Ourense e Vigo, son as máis castelán falantes.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
15 votos

O galego vaise cos maiores