Un país salvador

FUGAS

Javier Etxezarreta

Recibiu a actriz Naomi Watts o Premio Donostia e confesoulle aos xornalistas que sempre se sentiu estranxeira, un espírito en constante búsqueda de integración. Británica enraizada en Australia, e máis tarde intérprete de gran éxito en Hollywood, referíase ás vicisitudes dunha biografía con saltos xeográficos entre tres continentes, pero tamén a unha cultivada condición de outsider coa que conseguiu manterse afastada das rutas máis convencionais. En realidade, para sentirse un estranxeiro profundo en calquera sitio non cómpre levar unha vida nómade nin mudar a miúdo de país de residencia. Teño para min que hai un sentido paralelo da estranxeiría que todos levamos dentro, aloxado nas vísceras, quen sabe se contraído ao nacer. Unha latencia sen dono que tende a desatarse cando menos o agardamos. Non axudan os numerosos atropelos desta época escura, empeñada en deixarnos seco o ceo da boca, perplexos ante un precipicio en continua expansión. Un día descobres que a cidade onde vives deixou de pertencerte, e que non para de medrar o teu catálogo de estrañamentos: o bar da esquina xa non existe, aquela tenda tampouco, ese edificio acabou ocupado por apartamentos turísticos, aquela rúa secuestrada por franquicias está irrecoñecible, esa avenida reformada quedou sen veciños que a paseen. Outro estás tan tranquilo, sentas diante da televisión e decátaste de que a linguaxe da actualidade cada vez che resulta máis indixesta, cargada de hiperventilacións con música de fondo que non van contigo. Nada do que ves aí dentro, coma no inferno das redes sociais, confirma a túa adhesión a un presente ofrecido en cápsulas aceleradas, cosidas entre si por unha narrativa supeditada ao impacto: xa todo é última hora, escándalo tremendo, polémica maiúscula, escenario ingobernable. Sospeito que non hai curación para esa estranxeiría, aínda que o poder da ficción segue a funcionar como gran paliativo. Teño probas. Un fragmento da rodaxe de Mulholland Drive, película de David Lynch que lanzou á fama a Naomi Watts, amosa o director e o resto do equipo aplaudindo conmovidos a interpretación da actriz nunha das escenas culminantes do filme. Ninguén é estranxeiro nesa pasaxe que se viralizou de novo estes días, coincidindo coa homenaxe á intérprete. Todos pertencen a un instante que excede as estreitezas dos mapas. Todos son de ningures, aguerridos paisanos dese lugar salvador chamado arte.