Bágoas para ordenar o universo


«Que sexan os sentimentos os que provoquen os sucesos. Non á inversa». Jean-Claude Carrière dicía seguir o consello de Robert Bresson en Notas sobre o cinematógrafo. E abofé que así foi, vendo a súa inmensa traxectoria. De acordo con iso, non debería haber secuencia, nun filme, que non sexa portadora de sentimento, o mecanismo máis importante para axitar a acción. Lembrei o consello relendo ese relato perfecto de Manuel Rivas que é «A lingua das bolboretas», incluído en Que me queres, amor?, volume publicado hai agora vinte e cinco anos e que reedita Galaxia nunha edición conmemorativa con ilustracións de Diego Estebo. O coñecido desenlace do conto, tan emotivo, é movemento puro. Aí se xuntan un mestre enviado á morte, unha nai que sofre, un pai que berra entre bágoas, o pequeno Pardal que corre tirando pedras. Sentimentos en marcha que falan da barbarie, do instinto de supervivencia, do amor á familia, do medo. Nada falta nesa cúspide. Mobilizando a sensibilidade, Rivas conta con trazo vibrante en que consiste unha guerra.

Dixo o CIS que un 35?% dos españois recoñecen ter chorado algunha vez dende o inicio da pandemia. Se pensamos que durante o pasado ano subiu coma nunca o consumo de series e películas en plataformas, é de supoñer que quizais tamén choramos por enriba da media diante das pantallas. A min asaltáronme unhas estrañas bágoas interiores estes días, penso que por imitación, vendo a extraordinaria maneira de non chorar que ten Julia Garner en The Assistant. Que difícil debe ser chorar así, sen desemboscarse, negando a saída da bágoa, e facer que pareza de verdade. O seu personaxe, en efecto, bota a película enteira sen chorar, abrasado pola humillación, remoendo toda a ignonimia que se pode concentrar nun entorno laboral —neste caso, unha produtora cinematográfica— contra as mulleres. Vai da súa mesa á impresora, cos ollos húmidos durante o tempo que dura o filme, sen permitir o pranto. Pero sabes que por dentro está chorando a berros, atacada por unha rabia xigantesca. Cada secuencia, grazas a eses ollos, desborda sentimento entre o xeo. «As bágoas son o mellor colirio do mundo», dise noutro relato de Que me queres, amor? The Assistant é o colirio perfecto para ver esa violencia que durante tanto tempo fixemos invisible.

En «A lingua das bolboretas», o pai de Pardal é un republicano que admira o traballo dos mestres. Pero, ao final, cando conducen a don Gregorio cara ao camión que o leva á morte, chora devorado pola dor mentres o insulta para escenificar a súa adhesión á escuridade dos tempos e sobrevivir á barbarie. Nese cóctel de emocións en movemento, entendemos que quizais sexa a primeira vez que o neno ve o seu proxenitor sufrindo tanto. Viñéronme á cabeza lendo de novo esas liñas, supoño que de xeito inevitable, imaxes de pais e nais chorando diante dos fillos durante a pandemia. Sentimentos provocando grandes sucesos. E pechei o libro pensando nesta socialización do pranto que nos trouxo un virus. Logo volvín á lectura e confesoume decontado outro personaxe de Rivas: «Unha boa chorada dálle unha certa orde ao universo». Sentín entón, no silencio da noite, unha esperanza bressoniana.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos
Comentarios

Bágoas para ordenar o universo