Sondeos Venezuela, la empresa que fundó Ángel Filgueiras en Monfero hace 66 años: «A primeira perforadora que tivo fíxoa el»

ANA F. CUBA MONFERO / LA VOZ

FERROL

Valentín Sanmartín, vecino de Val de Xestoso de 75 años, y su hijo Marcos, de 52, el viernes en Valdoviño
Valentín Sanmartín, vecino de Val de Xestoso de 75 años, y su hijo Marcos, de 52, el viernes en Valdoviño Ángel Manso

Su yerno, Valentín Sanmartín, continuó con su legado, que hoy está en manos de su nieto Marcos, que también gestiona APEX Sistemas, sociedad creada en 2010

14 jun 2026 . Actualizado a las 05:00 h.

Sondeos Venezuela es el nombre comercial de una familia de autónomos de Val de Xestoso, fundada entre 1960 y 1961 por Ángel Filgueiras, vecino de esta parroquia de Monfero. «Emigrou a Venezuela. Foise de aquí sendo carpinteiro e era ebanista de profesión. Retornou coa miña avoa porque recibiron un telegrama de que miña bisavoa, a sogra del, ía morrer. Viñeron coa idea de vela con vida, pero non morreu... botou moitos anos. E el, como era unha persoa moi altruísta, que nunca se moveu polo interese do diñeiro, senón pola súa capacidade de inventiva, montou aquí outra carpintería», relata su nieto Marcos Sanmartín Filgueiras, el tercero de esta saga, ahora al frente del negocio.

Un día de tormenta, relata, «estropeouse a traída de auga, e que fixo? Unha máquina manual para abrir un pozo para el. Despois un veciño pediulle outro, e outro... e deixou a carpintería e comezou cos pozos». Así nació Sondeos Venezuela. «Meu pai [Valentín Sanmartín, de 75 años] empezou a traballar con el e casou coa súa filla, e seguiu co negocio familiar», señala Marcos, de 52 años, que se crio viendo pozos de barrena. Estudió mientras trabajaba con su padre y acabó incorporándose a la empresa, que en 2010 dio un paso para diversificar la actividad, con la creación, junto a un socio, de APEX Sistemas S. L., dedicada al montaje, mantenimiento y arreglo de instalaciones térmicas (aerotermia, geotermia, biomasa...). Respondieron así a la demanda detectada entre sus clientes de instalaciones geotérmicas, y ahora trabajan con particulares, comunidades de vecinos, grandes empresas y Administraciones públicas.

Valentín se jubiló hace un lustro y Sondeos Venezuela funciona a pleno rendimiento, ya en manos de la tercera generación. «Continuamos facendo pozos de barrena (de feito, acabamos de comprar un novo compresor), pero tamén perforacións de xeotermia e de toma de terra, piezómetros, proteccións catódicas... Temos traballado moito en parques eólicos, en Galicia, León e incluso na serra de Madrid, pero o noso ámbito de traballo máis forte é nas provincias da Coruña e Lugo, algo que nos facilita ter a sede en Val de Xestoso, no centro», explica Sanmartín Filgueiras. Particulares, granjas y otras industrias son sus clientes en lo relacionado con los pozos de barrena. «Carga de traballo temos moita, porque son moitos anos tratando de facer as cousas ben. Meu avó tiña un lema: ‘Ao cliente gáñalo cando hai problemas', porque a xente, cando te chama é que ten un problema, e é aí cando tes que demostrar a túa capacidade para resolvelo e darlle esa atención. Esa é a nosa máxima. E un cliente lévate a outro», desgrana este autónomo.

Los trámites administrativos

La manera de construir un pozo de barrena hoy tiene poco que ver con cómo lo ejecutaba su abuelo en los inicios. «O maior problema que temos hoxe son os trámites administrativos para conseguir os permisos [otro de los servicios que ofrece la empresa, aparte del asesoramiento sobre el sistema que más le interesa a un potencial cliente], o que dificulta moito poder solucionar un problema rápido», subraya Sanmartín Filgueiras. A la hora de abrir un pozo, asegura que «se hai vinte anos a media de sondeo estaba nuns corenta metros, hoxe anda entre os sesenta e os setenta». Destaca, por otro lado, la evolución técnica del oficio: «A primeira perforadora que tivo meu avó fíxoa el, a partir do que vira en Venezuela [entonces, un país mucho más avanzado que España], e acoploulle un motor de gasolina; e a primeira que comprou veu en pezas de Inglaterra, e tivo que montala aquí».

En los primeros tiempos del fundador, «levaba 15 ou vinte días facer un sondeo en terreos moi duros, porque era todo manual». Los equipos actuales les permiten «facer unha perforación de cen metros nunha xornada laboral, e con entubados de maior diámetro». Sondeos Venezuela dispone de cuatro equipos de perforación, «cunha perforadora de dobre cabezal, específica para terreos moi complicados», y planea la compra de otra «para ter unha flota o máis renovada».

Una de las mayores dificultades que afrontan es la falta de mano de obra (son cuatro trabajadores en Sondeos Venezuela y otros tantos en APEX Sistemas): «Con máis man de obra poderiamos ter unha diversificación moito maior». La carga laboral es grande, como reconoce Sanmartín Filgueiras, que confiesa el orgullo de mantener la actividad que ideó su abuelo e impulsó luego su padre: «Foi decisión miña seguir. Cando ía con meu avó a algunha casa na que antes tiñan que coller auga cun bidón ou cun caldeiro na fonte, ou que non tiñan presión dabondo... ver a súa gratitude ao ter un pozo, como choraban de alegría... Mesmo xente sen medios económicos, á que tanto meu avó, coma meu pai, lles facían o traballo, e xa o irían cobrando».