«Xamais haberá unha grande fronte de esquerdas con Podemos»

Sostén que o movemento tenta dar un novo significado á palabra España

O profesor Raimundo Viejo, diante do mercado barcelonés de Sant Antoni, onde o entrevistou La Voz de Galicia.
O profesor Raimundo Viejo, diante do mercado barcelonés de Sant Antoni, onde o entrevistou La Voz de Galicia.

barcelona / enviado especial

Pablo Iglesias, líder de Podemos, non é un friki. É a cabeza visible «dun proxecto moi pensado, froito dunha reacción dos mestres universitarios españois, indignados pola súa precariedade. Así o entende o vigués Raimundo Viejo Viñas (1969), profesor de Dereito e Ciencias Políticas na Universidade de Xirona, politólogo, ideólogo e amigo de Iglesias. A estratexia de Podemos baséase nas teorías de Ernesto Laclau, coas que busca «un novo e rompedor significado de termos como España, patria ou nación». Pese á «estreita relación», os fins dun e outro son diferentes: «Pablo quere conquistar o poder, eu non», sostén.

-Non hai político que non ataque ao líder de Podemos.

-Hai un resentimento tremendo cun tipo que ten máis deputados que meses de existencia política. E que é brutal. Os politólogos normalmente non nos metemos en política porque está moi mal visto. Pero o réxime ten tensado tanto a corda da precariedade que chega un día en que aparécenche tres expertos, Rejón, Monedero e Iglesias, e dinche: «Ata aquí chegamos. Ides ver. Ímosvos facer unha campaña que non vistes na vida. Imos activar todos os recursos discursivos que sabemos que funcionan para poñervos contra a parede». E isto é só o principio. Non sei como temos aguantado tanto tempo a esta panda de incompetentes. A min, noutra universidade catalá baixáranme un 68 % o soldo nun ano. E o irónico disto é que cunha praza de catedrático e dous postos fixos na universidade, Podemos non existiría.

-¿Hasta onde vai chegar?

-Ten límites institucionais e desbordamentos populares. Entre os primeiros, a lei electoral, porque é complicadísimo conseguir un deputado por Huesca. En canto aos segundos, pensabamos que acadara o tope nas redes con 190.000 me gusta no Facebook, duplicando ao PP, pero pasou nunha semana a medio millón.

-¿Cales son os resortes técnicos que tocou Pablo Iglesias?

-A lóxica de Podemos é a de Ernesto Laclau, a teoría do significante flotante ou baleiro. A política basease en palabras que, porque non significan nada, poden querer dicir calquera cousa: nación, España, Cataluña... Pero ordenan o campo político. Por exemplo, Franco deulle a España unha significación concreta, con Lola Flores, Manolo Escobar..., cando antes era Alberti, Lorca, o surrealismo... O que está a facer Pablo é darlle outra volta. Para iso utiliza a disonancia cognitiva, que é un impacto, unha puñada. Por exemplo, cando di que é español. De feito, canto máis á esquerda, máis abominan de Iglesias. Chámanlle traidor e populista, porque IU sabe que non pode chegar aí. ¿Cando foi a última vez que un político de esquerdas dixo con orgullo que é español? O significante de España está baleiro, a cuestión é como se enche. Pablo non deixa que entres nos aliñamentos clásicos de partido: «Se Cataluña se quere ir, non hai mais que discutir». A outros dálles un infarto antes de dicir iso, e estarían co conto da España federal. Pero el colle un significado de nación que ti non esperas. Despois, esa disonancia cognitiva te activa porque é coma unha puñada. ¡E agora, posiciónate, claro! Porque, vale, ti te activas diante dese discurso, pero tes que posicionarte tamén. E se es de esquerdas, dis: «¡Ollo, a ver se este tipo vai ser un patriota!». Así, o voto de Podemos ven da abstención, da UPyD, do PP, do PSOE...

-¿Unha grande fronte de esquerda con Podemos sería inviable?

-Xamais haberá unha grande fronte de esquerdas con Podemos. Aí é onde o réxime quere que entre, e IU a primeira, porque é a única maneira de desactivar e derrotar a Pablo, que abriu a caixa de Pandora para que España signifique outra cousa. Por exemplo, nun recente debate da Sexta atacábano con Venezuela, con Chávez. A súa resposta, perfecta, foi: «A nos non nos vai dicir ninguén como gobernar o país, porque de feito é Merkel quen lle está a dicir a Rajoy como se goberna». Xa o tes. A xente pensa: «Paro, Merkel... Nin Venezuela nin leites, este tipo é o que quere mandar». E o político de esquerdas queda descolocado: «¿Pero non era que Chávez si?».

-¿Pero el é Chávez si ou non?

-El é moito máis listo. Por suposto que el é Chávez si, pero nunca o dirá, porque se o di é un vendepatrias que está cedendo o significante España ao PP. O que ten que meter é o elefante na cabeza da xente. Isto é o que traballei eu con el a partir da miña tese, e téñollo explicado por activa e por pasiva: «Pablo, nas entrevistas, cando a ti che din Cataluña, respondes España, e cando che din independencia, contestas que a que Cataluña queira porque España o permite. Cando che din elefante, ti dis burro. Cando che din revolucionario, ti dis que defender os dereitos humanos agora é unha cuestión de sentido común». Se lle das a volta desprazas o significante: de revolucionario á defensa dos dereitos humanos, ¿e quen está en contra diso? Así que cando lle digan Chávez, o que responderá de inmediato será España. Pablo está a facer un discurso rompedor nun contexto de ruptura. Por iso funciona. Esta estratexia non sería válida no 2005.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
58 votos

«Xamais haberá unha grande fronte de esquerdas con Podemos»