As últimas masas de xeo perpetuo do sur de Europa perden superficie e os investigadores calculan que dentro de dez anos xa non haberá
12 dic 2025 . Actualizado a las 13:28 h.Na cadea montañosa dos Pireneos aínda é posible pisar xeo en calquera momento do ano grazas aos únicos glaciares que se conservan en todo o sur de Europa. A mediados do século XIX había máis de cincuenta glaciares pirenaicos, mais no 2025 non chegan a quince. Os glaciares son acumulacións de xeo en alta montaña que discorren lentamente ladeira abaixo, como enormes ríos xeados, a razón de poucos centímetros ao ano. Estas masas nútrense de neve que cae no inverno e que consegue transformarse en xeo, un proceso cada vez menos frecuente nos glaciares dos Pireneos debido ao quecemento global do planeta, que neste lugar é máis acusado, cunha subida da temperatura de 1,2 grados centígrados nos últimos 75 anos, un 30 % superior aos 0,85 grados rexistrados de media no mundo no mesmo período de tempo. Isto fai que os glaciares se fragmenten e rompan en neveiros, masas de xeo que xa non discorren ladeira abaixo, é dicir, glaciares mortos.
Cada ano, o Grupo de Investigación Cryopyr do Instituto Pirenaico de Ecoloxía (IPE?CSIC) revisa e controla os glaciares máis representativos dos Pireneos grazas a vehículos aéreos non tripulados que permiten obter modelos tridimensionais do relevo glaciar e comparar estas superficies coas obtidas en anos anteriores. No seu informe deste ano, publicado o pasado 1 de decembro, conclúen que esta campaña foi nefasta para os últimos glaciares de España, xa que sufriron un dos peores retrocesos desde que hai rexistros e avanzan moi rápido cara á súa desaparición total, que pode chegar en menos de dez anos
O máis preocupante
No pico Aneto, que con 3.404 metros é o máis alto dos Pireneos, o glaciar do mesmo nome mostra perdas medias de espesor de algo máis dun metro, aínda que se rexistraron máximos de catro. Con todo, o máis preocupante neste caso é que o corpo principal do glaciar, a zona que aínda estaba viva, se fragmentou en dous partes, e a menor delas pasa a considerarse neveiro. Este glaciar perde de golpe 3,6 hectáreas de superficie e queda en 30 hectáreas (uns 30 campos de fútbol). O glaciar do Monte Perdido, o segundo maior pirenaico, rexistra datos igual de malos que o do Aneto en redución de espesor de xeo.
O terceiro maior corpo xeado dos Pireneos, o glaciar de Ossoue, situado na fronteira entre Francia e España, é o máis afectado este ano, cunha perda media de tres metros e medio e unha máxima que roza os seis metros. Por outra banda, os glaciares de Llardana, no macizo Posets, e o de Infierno, xunto ao monte do mesmo nome, rexistran perdas de ata catro metros de espesor en tan só un ano e, para o equipo investigador, este último glaciar acaba de morrer. Os cadáveres dos glaciares terminan por converterse en numerosos lagos de alta montaña
De ser xigantescos depósitos de auga doce, cun importante papel no ciclo da auga, e forzas moldeadoras da paisaxe montañosa, os glaciares de España pasaron a converterse en masas xeadas sen ningunha posibilidade de manterse no mundo actual. Lonxe queda a pequena idade do xeo que entre os séculos XVI e XIX cubriu de xeos perpetuos Serra Nevada, a cordilleira Cantábrica o os Pireneos.
Os glaciares son un dos mellores indicadores do cambio climático pola súa sensibilidade ás variacións de temperaturas que vivimos a nivel planetario. Unha paisaxe onde as consecuencias do aumento global de temperaturas saltan á vista en pouco tempo.