As pestes e a igrexa de San Xulián de Ventosa, a catedral do rural de Galicia


UUn estudio iconográfico das figuras pertencentes aos baldaquinos existentes na igrexa de San Xulián de Ventosa, no municipio de Agolada, demostra que a maioría dos mártires representados nesas imaxes, relacionanse coa protección fronte a peste, de modo que podemos supoñer que foron esculpidas nunha época de máxima preocupación ante esa epidemia.

Si ben é certo que as pestes no Reino de Castela, son recurrentes ata o último tercio do século XV, século por autonomasia, non son só en Castela, senón en toda a península e tamén en Europa, en xeral foi no século XIV, segundo se refere, Julio Valdeón (1989-99): «o punto álxido das mortandades, alcanzóuse nos anos centrales do século XIV, proseguindo suas nefastas consecuencias, na segunda metade de dita centuria».

Conxunto etnográfico

Parece a máis apropiada para esculpir todo o conxunto etnográfico alusivo a peste. A primeira mención da mortandade xeneralizada no Reino de Castela, referese ao ano 1301, a peor oleada da pestilencia tivo lugar entre os anos 1348 e 1350. Existen tamén noticias de novas en 1363-1364,1374,1380,1393 e 1400, cítase por exemplo unha grande mortandade en O Ferrol.

A segunda metade do século XIV, a máis apropiada para esculpir o conxunto de San Xulián de Ventosa, tamén alusivo a peste, estando representadas na pedra no templo agodalense, Santa Anastasia, mártir; Santa Catalina, con roda dentada na mao esquerda e espada na direita; Santa Leocadia con palma; Santa Lucía, cos ollos nunha baixela; Santa Ágata, con peana contendo os peitos; conxunto de San Sebastián, composto polo santo con frechas cravadas, atado a un árbore e dous arqueiros; San Erasmo, con hábito de monxe, bendecindo; San Brais leva a mao ao pescozo, protector dos males da gorxa; San Miguel Arcánxel e mesmo San Gregorio, Papa, procedente deste conxunto escultórico, patente no Museo Provincial de Pontevedra, quen librou a Roma da peste, o protector das mesmas.

Pinturas do templo

Sexa como fose, o pintor nado en Vigo, Xavier Lemos Godoy, meses antes e mesmo coincidindo coa pandemia que asola nestes momentos o mundo, estivo inmerso proxecto plástico «Detrás das pegadas do Mestre Mateo» a través da pintura, proxecto xa na recta final, previsto para levar a cabo unha serie de exposicións ao longo do Camiño Francés.

Desde Roncenvalles a Santiago de Compostela estaban progrmadas, con mostras en Carrión de los Condes, na provincia de Palencia; Santo Domingo de Silos, en Burgos; León capital e tamén Sahagún, na mesma provincia; o mesmo que otras previstas en terras galegas ata chegar a Santiago de Compostela, durante a celebración do Xacobeo 2021, tamén foi afectado pola pandemia ao pecharse todalas institucións. Por elo non se paralizou o proxecto polo de agora, unha iniciativa para poder proseguir avanzando co obxectivo de divulgar o patrimonio que atesora a igrexa de San Xulián de Ventosa, que o inesquecible intelectual galego Xosé Filgueira Valverde bautizara como a catedral do rural de Galicia.

Toda unha mágoa.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
1 votos
Comentarios

As pestes e a igrexa de San Xulián de Ventosa, a catedral do rural de Galicia