Mercedes Ruibal e Pérez Bellas, dialéctica pictórica enfrontada

Alfredo López Penide
López Penide LA VOZ / PONTEVEDRA

CULTURA

Rafa Domínguez, Cristina Villaverde Ruibal e Ángeles Tilve, no Museo de Pontevedra, durante a presentación da exposición que este xoves abre as súas portas ao público.
Rafa Domínguez, Cristina Villaverde Ruibal e Ángeles Tilve, no Museo de Pontevedra, durante a presentación da exposición que este xoves abre as súas portas ao público. Miguel Puebla

O Museo de Pontevedra inaugura unha mostra sobre o matrimonio de artistas, cuxas obras manexan moi diversos estilos

01 may 2026 . Actualizado a las 10:55 h.

Co gallo do centenario do nacemento na parroquia pontevedresa de Xeve de Mercedes Ruibal (1926-2003), o Museo de Pontevedra abre este xoves as portas da mostra «Arte en parella», na que as obras de Mercedes Ruibal se enfrontan ás de Agustín Pérez Bellas —o seu home— nunha suxestiva dialéctica pictórica, segundo explicou Cristina Villaverde Ruibal, comisaria do proxecto. Ilustradora licenciada en Historia da Arte, sinalou que a exposición centrada neste matrimonio de creadores ten como un dos seus alicientes principais a condición do inédito. «Por primeira vez, exhíbense pezas que nunca antes se expuxeron, moitas delas pertencentes a coleccións particulares e que non foron presentadas en público». Tamén por primeira vez se establece un diálogo entre dous artistas «que viviron xuntos e que compartiron moita vida, pero que manexaron estilos totalmente diferentes», engadiu, precisando que se seleccionaron algúns murais que estiveron ata agora en establecementos privados de Pontevedra.

«Arte en parella» articúlase en dous espazos, un dedicado a Mercedes Ruibal conformado por 58 obras, e o outro a Pérez Bellas, con 57. O nexo máis nidio entre unhas e outras é un cadro pintado a catro mans por ambos os creadores —de aí o título— para a xa desaparecida discoteca Quijote de Sanxenxo, onde estivo colgado preto de tres decenios e onde se perciben claramente os estilos diversos dos dous artistas.

As máis dun cento de obras que se poden contemplar no Museo de Pontevedra conforman un percorrido antolóxico polas máis significativas etapas artísticas dos dous membros do matrimonio. Neste sentido, Villaverde Ruibal precisou que, mentres Pérez Bellas tiña unha formación regulada, completada na Escola de Arquitectura de Madrid, Mercedes non. De feito, «ela dicía: “Menos mal que non fun a ningunha academia”».

De igual xeito, queda patente a relación que mantiveron con outros creadores, como Laxeiro, que os retratou, ou co poeta Rafael Alberti, de quen, na súa faceta de pintor, tamén se amosan obras dedicadas a eles. A montaxe do museo inclúe outros materiais que achegan contexto —álbums, carteis, debuxos, fotografías...—, e tamén recupera dúas entrevistas individuais realizadas para programas de televisión emitidos en 1971 e 1989. Plásmase, ademais, a súa loita antifranquista e a reivindicación dos dereitos e liberdades democráticas: «Crían que na vida hai que ser políticos, sobre todo Mercedes, que dicía que “a vida é política” e que “todo é política”», lembrou Cristina Villaverde.

Pola súa banda, a directora do Museo de Pontevedra, Ángeles Tilve, salientou o feito de que é a primeira vez que se lle dedica nesta institución unha exposición a Mercedes Ruibal, da que lamentou que, quizais, agora sexa unha figura que está «un pouco esquecida». É por iso, engadiu, que resulta de interese «reivindicar a súa figura, porque é unha das mulleres que, a finais dos anos cincuenta, vai propiciar a innovación plástica galega». O de Mercedes e Agustín «foi un matrimonio de amplísimas inquietudes culturais; tiveron unha intensísima relación persoal, boísima, pero, a nivel creativo, veremos como non se relacionan practicamente na súa perspectiva da arte: cada un ten a súa visión», insistiu.

Rafa Domínguez, vicepresidente da Deputación, ten claro que a mostra «é unha delicia e que as delicias hai que gozalas», polo que cómpre facer desde o Museo de Pontevedra un esforzo por que «todo o mundo poida gozar dunha exposición que é unha marabilla».

A mostra completarase coas xornadas «Tecendo pinturas. As artes de Mercedes Ruibal e Agustín Pérez Bellas». Así, o vindeiro 28 de maio intervirán Marga do Val, Graciela Baquero, Xosé Enrique Acuña e Cristina Villaverde, mentres que o 19 de xuño participarán José Varela Alén e Beatriz Ruibal, que presentará unha videocreación feita especificamente para este proxecto.