Antón Lamazares: «Laxeiro é carne das montañas»

CULTURA

VÍTOR MEJUTO

«É unha das máis fermosas columnas da nosa arte de todos os tempos», asegura o pintor

21 jul 2021 . Actualizado a las 05:00 h.

No 1984 falaba nunha entrevista en La Voz: «Los que dicen grandes mestres no son sino grandes pintores», pero, foi Laxeiro un mestre para vostede?

-Así é. Só os bos pintores poden ser mestres no seu: se non coñeces as entrañas da arte non podes ensinar. Para min Laxeiro foi a revelación da pintura no seu taller de Vigo e de Madrid; indo de exposicións con el e visitando o Museo do Prado, escoitando o seu parecer e consellos..

-Cando entrou en contacto con Laxeiro?

-Fixen o bacharelato superior no instituto do Calvario en Vigo. O pintor Xavier Pousa foi o meu profesor de debuxo e coidoume moito. El foi quen me presentou a Laxeiro.

-Ambos comparten o apego á terra natal, ás súas xentes, que reflicten nas súas obras.

-Laxeiro é carne das montañas de Galicia ás que amou verdadeiramente. No Pórtico da Gloria atopou o seu territorio e andou mundo adiante (en Cuba de rapaz, en Buenos Aires no mellor da súa vida) e sempre tivo as súas vivencias da infancia -é materia do artista en moitos casos- no centro das súas pinturas. Laxeiro é fábula, é corazón de aldea: da súa aldea e da súa imaxinación que é magnífica e fundadora.

-Algunha anécdota, algunha lembranza especial nos seus anos de relación?

-Laxeiro era, é, billonario nesas xogadas... O primeiro que me preguntou foi que de onde era eu. Son de Maceira, de San Martiño de Maceira. E paréceme, mirando a cousa hoxe, que aí mesmo naceu a nosa amizade... De mociño, sendo barbeiro en Lalín, foron da miña parroquia a pedirlle que se podería restaurar a estatua do noso patrón San Martiño que estaba a podrecer. Laxeiro aceptou o traballo en moi boas condicións... Pero restaurar non é pintar... E rematou o encargo astracanadamente. Estufouno de chapapote que había dabondo en Lalín e meteuno nun saco. E quedou coa comisión da miña parroquia. Díxolles que non abriran o saco en dous meses, que tiña que secar o santo. Cobrou e veuse para Madrid. Díxome: cando volvín a Lalín ía as agachadas, matinaba que atoparía aos de Maceira a buscarme para poñerme o lombo a andar. A mediados dos 70 foi á festa á miña casa e os vellos que tiñan boa memoria da Batallita do San Martiño rosearon moito e bonito con ela... Que a vida pasa e a primavera volve!

-Historiadores e críticos falan dun artista xenial, excesivo e contraditorio.

-Laxeiro home vestíase polos pés. Domeador do seu mundo e delicado como todo gran creador. O noso mundo cultural, naquel tempo era paupérrimo. El era un artista enteiro: cantaba, bailaba, sermonaba. E se tiña bo día, era cousa de marabilla estar na súa compaña. E se a cousa andaba torta, que lle vas pedir a un día de tronada? As súas cualidades naturais eran incomparables. Era grande admirador e observador: oírlle falar da súa primeira mestra dona Teresa e de don Ramón María Aller Ulloa, o noso crego de Lalín e astrónomo abríache o ceo.

-Renovador, galeguista, moderno,…. Tamén falan os críticos dunha linguaxe propia a veces abandonada. Creo así?

-Laxeiro é unha das mais fermosas e poderosas columnas da nosa arte de todos os tempos. No seu traballo hai, como ten que ser, variedade e como non, cimas e vales e chaos. En que artista nobre non é así?

-Foi un creador á marxe dos códigos, coa súa imaxinación e talento como patria, como afirma Antón Castro?